Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

अरण्यवृत्ति-वैराग्योपदेशः | Forest Discipline and the Program of Non-Attachment

पांसुभि: समभिच्छन्न: शून्यागारप्रतिश्रय: । वृक्षमूलनिकेतो वा त्यक्तसर्वप्रियाप्रिय:,शरीरपर धूल पड़ी होगी और सूने घरोंमें मेरा निवास होगा अथवा किसी वृक्षके नीचे उसकी जड़में ही पड़ा रहूँगा। प्रिय और अप्रियका सारा विचार छोड़ दूँगा

pāṃsubhiḥ samabhicchannaḥ śūnyāgāra-pratiśrayaḥ | vṛkṣamūla-niketo vā tyakta-sarva-priyāpriyaḥ ||

ধূলিতে আচ্ছন্ন হয়ে, পরিত্যক্ত গৃহে আশ্রয় নিয়ে, অথবা বৃক্ষের পাদদেশে—তারই মূলদেশে শুয়ে—আমি প্রিয়-অপ্রিয়ের সমস্ত বিচার ত্যাগ করব।

पांसुभिःwith dust
पांसुभिः:
Karana
TypeNoun
Rootपांसु
FormMasculine, Instrumental, Plural
समभिच्छन्नःcovered all over
समभिच्छन्नः:
Karta
TypeAdjective
Rootसम्-अभि-छद्
FormMasculine, Nominative, Singular, क्त (past passive participle)
शून्यागारप्रतिश्रयःone whose shelter is an empty house
शून्यागारप्रतिश्रयः:
Karta
TypeNoun
Rootशून्य-आगार-प्रतिश्रय
FormMasculine, Nominative, Singular
वृक्षमूलनिकेतःone dwelling at the root of a tree
वृक्षमूलनिकेतः:
Karta
TypeNoun
Rootवृक्ष-मूल-निकेत
FormMasculine, Nominative, Singular
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
त्यक्तसर्वप्रियाप्रियःhaving abandoned all (sense of) pleasant and unpleasant
त्यक्तसर्वप्रियाप्रियः:
Karta
TypeAdjective
Rootत्यक्त-सर्व-प्रिय-अप्रिय
FormMasculine, Nominative, Singular, क्त (past passive participle)

युधिछिर उवाच

Y
Yudhiṣṭhira
D
deserted house (śūnyāgāra)
T
tree root (vṛkṣamūla)
D
dust (pāṃsu)