Shloka 10
सान्त्व-निति: (Sāntva-Nīti) — The One-Word Principle of Conciliation
सुकृतस्य हि सान्त्वस्य श्लक्षणस्थ मधुरस्य च । सम्यगासेव्यमानस्य तुल्यं जातु न विद्यते,यदि अच्छी तरहसे सान्त्वनापूर्ण, मधुर एवं स्नेहयुक्त वचन बोला जाय और सदा सब प्रकारसे उसीका सेवन किया जाय तो उसके समान वशीकरणका साधन इस जगत्में नि:संदेह दूसरा कोई नहीं है
sukṛtasya hi sāntvasya ślakṣṇasya madhurasya ca | samyag āsevyamānasya tulyaṃ jātu na vidyate ||
শক্র বললেন—সান্ত্বনাময়, কোমল ও মধুর বাক্য যদি যথাযথভাবে প্রয়োগ করা হয় এবং সর্বদা সঠিক রীতিতে অনুসৃত হয়, তবে লোকবশ করার উপায় হিসেবে তার সমান এই জগতে সত্যই আর কিছু নেই। সদ্ভাবজাত এমন বাক্য বলপ্রয়োগে নয়, সামঞ্জস্যে হৃদয় জয় করে।
शक्र उवाच
Educational Q&A
Properly spoken and consistently practiced consoling, gentle, sweet speech is an unmatched means of influencing others; ethical persuasion through kindness surpasses coercion.
In the Śānti Parva’s instruction on dharma and conduct, Śakra (Indra) offers a maxim on the power of sāntva—reassuring, affectionate speech—as a practical tool for harmony and effective leadership.