Shloka 12
Yogakṣema, Purohita, and the Mucukunda–Vaiśravaṇa Dialogue (योगक्षेम–पुरोहित–मुचुकुन्दवैश्रवणसंवादः)
मुचुकुन्दस्ततः क्रुद्धः प्रत्युवाच धनेश्वरम् । न्यायपूर्वमसंरब्धमसम्भ्रान्तमिदं वच:,यह सुनकर मुचुकुन्द कुपित हो उठे और धनाध्यक्ष कुबेरसे यह न्याययुक्त, रोषरहित तथा सम्भ्रमशून्य वचन बोले--
mucukundas tataḥ kruddhaḥ pratyuvāca dhaneśvaram | nyāyapūrvam asaṃrabdham asambhrāntam idaṃ vacaḥ ||
তখন মুচুকুন্দ ক্রুদ্ধ হয়ে ধনাধ্যক্ষকে প্রত্যুত্তর দিলেন; কিন্তু তাঁর বাক্য ছিল ন্যায়সম্মত—না ছিল তাড়াহুড়ো, না ছিল উত্তেজনা, না ছিল বিচলন—স্থিরচিত্তে উচ্চারিত।
धनद उवाच
Educational Q&A
Even when anger arises, one should speak in a manner aligned with nyāya (justice): without rashness, without confusion, and with disciplined restraint—so that moral clarity governs one’s response.
Mucukunda becomes angry and responds to Kubera, but the verse emphasizes the quality of his reply: it is just, measured, and composed rather than impulsive or agitated.