Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

Kṣātra-Dharma, Daṇḍanīti, and Social Order

Indra–Māndhātṛ Dialogue

अत्र ते वर्तयिष्यामि धर्ममर्थविनिश्चयम्‌ । निर्मयदि वर्तमाने दानवैकार्णवे पुरा

atra te vartayiṣyāmi dharmam arthaviniścayam | nirmadī vartamāne dānavākarṇave purā ||

এখন আমি তোমাকে এক ধর্মময় আখ্যান বলব, যা অর্থ—ব্যবহারিক মঙ্গল ও কল্যাণ—এর প্রকৃত সিদ্ধান্ত স্থির করে। প্রাচীন কালে, যখন এই জগৎ দানবসুলভ উচ্ছৃঙ্খলতার সাগরে নিমজ্জিত হয়ে সীমাহীন হয়ে উঠেছিল, তখনই এই উপদেশ প্রকাশিত হয়।

अत्रhere; in this matter
अत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअत्र
तेto you
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootत्वद्
Formany, Dative, Singular
वर्तयिष्यामिI will narrate / relate
वर्तयिष्यामि:
Karta
TypeVerb
Rootवृत् (वर्तयति caus.)
FormSimple Future (Luṭ), 1st, Singular, Parasmaipada
धर्मम्dharma; righteous principle
धर्मम्:
Karma
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Accusative, Singular
अर्थ-विनिश्चयम्determination/ascertainment of meaning/purpose
अर्थ-विनिश्चयम्:
Karma
TypeNoun
Rootअर्थविनिश्चय
FormMasculine, Accusative, Singular
निर्मयेin (a state of) absence of fear/impurity (reading uncertain)
निर्मये:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootनिर्मय
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
वर्तमानेwhen existing; while prevailing
वर्तमाने:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootवर्तमान
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
दानव-एकार्णवेin the ocean of the Daityas/Danavas
दानव-एकार्णवे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदानवैकार्णव
FormMasculine, Locative, Singular
पुराformerly; long ago
पुरा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootपुरा

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma