Shloka 9
शोकाकुल-युधिष्ठिरं प्रति कुन्त्याः कालोचितोपदेशः | Kuntī’s Timely Counsel to the Grief-Stricken Yudhiṣṭhira
इत्युक्तो धर्मराजस्तु मात्रा बाष्पाकुलेक्षण: । उवाच वाक्यं धर्मात्मा शोकव्याकुलितेन्द्रिय:,माताके ऐसा कहनेपर धर्मराज युधिष्ठिरके नेत्रोंमें आँसू भर आया, शोकसे उनकी इन्द्रियाँ व्याकुल हो गयीं और वे धर्मात्मा नरेश उनसे इस प्रकार बोले--'माँ! आपने इस गोपनीय बातको गुप्त रखकर मुझे बड़ा कष्ट दिया"
ity ukto dharmarājas tu mātrā bāṣpākulekṣaṇaḥ | uvāca vākyaṃ dharmātmā śokavyākulitendriyaḥ ||
বৈশম্পায়ন বললেন—মাতা এ কথা বলতেই ধর্মরাজ যুধিষ্ঠিরের চোখ অশ্রুতে ভরে উঠল। শোকে তাঁর ইন্দ্রিয়সমূহ ব্যাকুল হল, এবং সেই ধর্মাত্মা রাজা উত্তর দিলেন—“মা, এই গোপন কথা গোপন রেখে তুমি আমাকে গভীর দুঃখ দিয়েছ।”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical weight of concealed truth within family and dharma: secrecy meant to protect can still generate profound suffering and moral turmoil when revealed, especially for a ruler committed to righteousness.
After Kuntī speaks to him, Yudhiṣṭhira is overcome with sorrow—his eyes brimming with tears—and he responds, expressing anguish that she kept a sensitive, confidential matter hidden from him.