Shloka 2
नारायणीयमाख्यानम् (Nārāyaṇīyam Ākhyānam) — Nārada’s Return and Hymnic Consolidation
तमो हााष्टविधं हित्वा जहौ पञ्चविध॑ रज: । ततः सत्त्वं जहौ धीमांस्तदद्भुतमिवाभवत्,भीष्मजी कहते हैं--युधिष्ठि!र[ यह वचन कहकर महातपस्वी शुकदेवजी सिद्धि पानेके उद्देश्यस्से आगे बढ़ गये। बुद्धिमान् शुकने चार प्रकारके दोषोंका, आठ प्रकारके तमोगुणका तथा पाँच प्रकारके रजोगुणका परित्याग करके सत्त्वगुणको भी त्याग दिया-; यह एक अद्भुत-सी बात हुई
bhīṣma uvāca | tamo hāṣṭavidhāṃ hitvā jahau pañcavidhaṃ rajaḥ | tataḥ sattvaṃ jahau dhīmāṃs tad adbhutam ivābhavat ||
ভীষ্ম বললেন—যুধিষ্ঠির! তিনি অষ্টবিধ তমস ত্যাগ করে পঞ্চবিধ রজসও পরিত্যাগ করলেন। তারপর সেই ধীমান সত্ত্বগুণকেও ত্যাগ করলেন—এ যেন এক আশ্চর্য ঘটনা।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that spiritual completion is not merely replacing tamas and rajas with sattva, but ultimately transcending even sattva—going beyond all guṇas toward liberation.
Bhishma describes an advanced ascetic state: the wise person first abandons tamas, then rajas, and finally even sattva, presenting this final relinquishment as something extraordinary.