Previous Verse
Next Verse

Shloka 20

Śukasya Janma-yoga-phalaṁ — Vyāsasya Tapasā Putrārthaḥ (Śānti-parva 310)

शब्द: स्पर्शक्ष रूपं च रसो गन्धस्तथैव च । पज्चमं सर्गमित्याहुभौतिकं भूतचिन्तका:,शब्द, स्पर्श, रूप, रस और गन्ध--ये पाँच विषय पञ्चमहाभूतोंसे उत्पन्न हुए हैं। यह पाँचवीं सृष्टि है। भूतचिन्तक विद्वान्‌ इसे भौतिक सर्ग कहते हैं

śabdaḥ sparśaś ca rūpaṃ ca raso gandhas tathaiva ca | pañcamaṃ sargam ity āhur bhautikaṃ bhūtacintakāḥ ||

যাজ্ঞবল্ক্য বললেন—শব্দ, স্পর্শ, রূপ, রস ও গন্ধ—এই পাঁচ বিষয় মহাভূত থেকে উৎপন্ন হয়। এটিই পঞ্চম সর্গ; ভূতচিন্তক জ্ঞানীরা একে ভৌতিক সৃষ্টি বলেন।

शब्दःsound
शब्दः:
Karta
TypeNoun
Rootशब्द
FormMasculine, Nominative, Singular
स्पर्शःtouch
स्पर्शः:
Karta
TypeNoun
Rootस्पर्श
FormMasculine, Nominative, Singular
रूपम्form/color
रूपम्:
Karta
TypeNoun
Rootरूप
FormNeuter, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
रसःtaste
रसः:
Karta
TypeNoun
Rootरस
FormMasculine, Nominative, Singular
गन्धःsmell/odor
गन्धः:
Karta
TypeNoun
Rootगन्ध
FormMasculine, Nominative, Singular
तथाthus/likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
and
:
TypeIndeclinable
Root
पञ्चमम्fifth
पञ्चमम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपञ्चम
FormNeuter, Accusative, Singular
सर्गम्creation/emanation
सर्गम्:
Karma
TypeNoun
Rootसर्ग
FormMasculine, Accusative, Singular
इतिthus (quotative)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
आहुःthey say/call
आहुः:
TypeVerb
Rootअह्
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada
भौतिकम्material/pertaining to elements
भौतिकम्:
Karma
TypeAdjective
Rootभौतिक
FormNeuter, Accusative, Singular
भूतचिन्तकाःthinkers on the elements
भूतचिन्तकाः:
Karta
TypeNoun
Rootभूतचिन्तक
FormMasculine, Nominative, Plural

याज़्ञवल्क्य उवाच

Y
Yājñavalkya