Previous Verse
Next Verse

Shloka 36

अव्यक्तकालमान-निर्णयः

Measures of Time from the Unmanifest; Creation, Elements, and the Primacy of Mind

शिक्षोदरे ये निरता: सदैव स्तेना नरा वाक्परुषाश्च नित्यम्‌ । अपेतदोषानपि तान्‌ विदित्वा दूराद्‌ देवा: सम्परिवर्जयन्ति

śikṣodare ye niratāḥ sadaiva stenā narā vākparuṣāś ca nityam | apetadoṣān api tān viditvā dūrād devāḥ samparivarjayanti ||

যে মানুষ সর্বদা কেবল উদরপূর্তি ও ইন্দ্রিয়ভোগে নিমগ্ন থাকে, যারা চোর এবং নিত্য কঠোর বাক্য বলে—তারা প্রায়শ্চিত্ত প্রভৃতির দ্বারা কর্মের বাহ্য দোষ থেকে মুক্ত হলেও, দেবগণ তাদের প্রকৃতি চিনে দূর থেকেই পরিত্যাগ করেন।

शिक्षा-उदरेin learning and in the belly (i.e., in study and in feeding)
शिक्षा-उदरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootशिक्षा-उदर
FormNeuter, Locative, Dual
येwho
ये:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Plural
निरताःengaged, devoted
निरताः:
Karta
TypeAdjective
Rootनिरत
FormMasculine, Nominative, Plural
सदैवalways
सदैव:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसदा + एव
स्तेनाःthieves
स्तेनाः:
Karta
TypeNoun
Rootस्तेन
FormMasculine, Nominative, Plural
नराःmen
नराः:
Karta
TypeNoun
Rootनर
FormMasculine, Nominative, Plural
वाक्-परुषाःharsh in speech
वाक्-परुषाः:
Karta
TypeAdjective
Rootवाक्-परुष
FormMasculine, Nominative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
नित्यम्constantly
नित्यम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootनित्य
अपेत-दोषान्those whose faults have departed (i.e., freed from दोष)
अपेत-दोषान्:
Karma
TypeAdjective
Rootअपेत-दोष
FormMasculine, Accusative, Plural
अपिeven
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
तान्them
तान्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Plural
विदित्वाhaving known/recognized
विदित्वा:
TypeVerb
Rootविद्
Formक्त्वा (absolutive/gerund)
दूरात्from afar
दूरात्:
Apadana
TypeIndeclinable
Rootदूर
देवाःthe gods
देवाः:
Karta
TypeNoun
Rootदेव
FormMasculine, Nominative, Plural
सम्परिवर्जयन्तिavoid, shun completely
सम्परिवर्जयन्ति:
TypeVerb
Rootसम् + परि + वर्ज्
FormPresent, 3rd, Plural, Parasmaipada

हंस उवाच

हंस (Haṃsa, the speaker)
देवाः (the gods)
नराः (men)