Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

Adhyāya 270 — Yudhiṣṭhira’s inquiry on saṃnyāsa; Bhīṣma on calculable time, tamas, and karma

Vṛtra–Uśanā exemplum begins

पश्यतामथ यक्षाणां कुण्डधारो महाद्युति: | निपत्य पतितो भूमौ देवानां भरतर्षभ

paśyatām atha yakṣāṇāṁ kuṇḍadhāro mahādyutiḥ | nipatya patito bhūmau devānāṁ bharatarṣabha ||

হে ভরতশ্রেষ্ঠ! যক্ষদের চোখের সামনেই মহাদ্যুতিমান কুণ্ডধার হঠাৎ পতিত হয়ে ভূমিতে লুটিয়ে পড়ল—এমন ঘটনা যে দেবতারাও তা লক্ষ করলেন।

पश्यताम्while (they) were seeing / in the presence of the onlookers
पश्यताम्:
Adhikarana
TypeVerb
Rootपश्य् (दृश्)
Formलट् (present), कर्तरि, परस्मैपद, प्रथम, बहुवचन, षष्ठी
अथthen
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
यक्षाणाम्of the Yakshas
यक्षाणाम्:
TypeNoun
Rootयक्ष
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
कुण्डधारःKundadhara (proper name)
कुण्डधारः:
Karta
TypeNoun
Rootकुण्डधार
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
महाद्युतिःof great splendor
महाद्युतिः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहाद्युति
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
निपत्यhaving fallen down
निपत्य:
TypeVerb
Rootनि-पत्
Formल्यप् (क्त्वान्त/absolutive), कर्तरि
पतितःfallen
पतितः:
Karta
TypeAdjective
Rootपतित (from पत्)
Formक्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
भूमौon the ground
भूमौ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभूमि
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
TypeNoun
Rootदेव
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
भरतर्षभO bull of the Bharatas (best of Bharatas)
भरतर्षभ:
TypeNoun
Rootभरतर्षभ
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
Y
Yakṣas
K
Kuṇḍadhāra
D
Devas
B
Bharata lineage (addressed listener)