तृष्णाक्षय-उपदेशः
Instruction on the Cessation of Craving
न वीर पत्नीं विहरेत नारीं न चापि नारीमनृतावाह्दयीत । भायब्रितं ह्यात्मनि धारयीत तथास्योपस्थद्वारगुप्तिर्भवेत
na vīra patnīṁ viharet nārīṁ na cāpi nārīm anṛtāv āhvayīta | bhāryā-vrataṁ hy ātmani dhārayīta tathāsyopastha-dvāra-guptir bhavet, vīra yudhiṣṭhira ||
কপিল বললেন—হে বীর যুধিষ্ঠির! পুরুষ যেন কেবল নিজের ধর্মপত্নীর সঙ্গেই রমণ করে, পরস্ত্রীর সঙ্গে নয়। নিজের স্ত্রীকেও ঋতুকাল ব্যতীত মিলনের জন্য আহ্বান করবে না। অন্তরে একপত্নীব্রত দৃঢ় রাখুক; তাতেই উপস্থ-দ্বার সংরক্ষিত হয়।
कपिल उवाच
Kapila teaches sexual ethics for a householder: avoid other women, approach even one’s own wife with restraint and propriety, and maintain an inner vow of fidelity; such self-control protects one’s chastity and moral integrity.
In Śānti Parva’s instruction on dharma, the sage Kapila addresses King Yudhiṣṭhira, laying down a rule of conduct for household life—emphasizing monogamous fidelity and disciplined sexual behavior as part of righteous living.