Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

तुलाधार-उपदेशः

Tulādhāra’s Instruction to Jājali on Ahiṃsā and Abhaya-dāna

अप्रतीघातिता चैव भूतत्वं विकृतानि च । गुणा: पज्चाशतं प्रोक्ता: पज्चभूतात्मभाविता:

aprātighātitā caiva bhūtatvaṁ vikṛtāni ca | guṇāḥ pañcāśataṁ proktāḥ pañcabhūtātmabhāvitāḥ ||

ভীষ্ম বললেন—অপ্রতিঘাতিতা (অবরোধহীনতা), ভূতত্ব (তত্ত্বরূপতা) এবং তদুৎপন্ন বিকৃতিগুলিও গণ্য। এইভাবে পঞ্চমহাভূতের স্বভাবভিত্তিক পঞ্চাশটি গুণ ঘোষণা করা হয়েছে।

अप्रतीघातिताnon-obstructability / non-resistance
अप्रतीघातिता:
Karta
TypeNoun
Rootअप्रतीघातिता (प्रतीघातिता-)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed / just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
भूतत्वम्element-ness / being a (sense-causing) element
भूतत्वम्:
Karta
TypeNoun
Rootभूतत्व (भूत + त्व)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
विकृतानिmodified / derivative (products)
विकृतानि:
Karta
TypeAdjective
Rootविकृत (वि + कृ + त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन
and
:
TypeIndeclinable
Root
गुणाःqualities
गुणाः:
Karta
TypeNoun
Rootगुण
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
पञ्चाशतम्fifty
पञ्चाशतम्:
Karma
TypeNumeral/Adjective
Rootपञ्चाशत्
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
प्रोक्ताःare said / have been stated
प्रोक्ताः:
TypeVerb
Rootप्र + वच् (क्त)
Formकर्मणि (past passive participle used predicatively), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
पञ्चभूतात्मभाविताःgrounded in/pertaining to the nature of the five elements
पञ्चभूतात्मभाविताः:
Karta
TypeAdjective
Rootपञ्चभूतात्मभावित (पञ्च-भूत-आत्म-भावित)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

भीष्म उवाच

B
Bhishma
F
five great elements (pañcamahābhūta)