Previous Verse
Next Verse

Shloka 16

Śānti-parva 206: Guṇa-hetu Moha, Kāma-krodha Chain, Indriya-utpatti, and Nirodha

ऋचो यजूंषि सामानि शरीराणि व्यपश्रिता: । जिद्लााग्रेषु प्रवर्तन्ते यत्नसाध्या विनाशिन:

ঋক্, যজুঃ ও সাম—বেদের মন্ত্রসমূহ অধ্যয়নের কালে দেহের আশ্রয়ে থাকে এবং জিহ্বার অগ্রভাগে উচ্চারিত হয়ে প্রকাশ পায়; তাই এগুলি সাধনার দ্বারা অর্জনীয় এবং বিনাশশীল—অর্থাৎ লুপ্ত হওয়া তাদের স্বাভাবিক।

ऋचःṚk-verses
ऋचः:
Karta
TypeNoun
Rootऋच्
FormFeminine, Nominative, Plural
यजूंषिYajus-formulas
यजूंषि:
Karta
TypeNoun
Rootयजुस्
FormNeuter, Nominative, Plural
सामानिSāman-chants
सामानि:
Karta
TypeNoun
Rootसामन्
FormNeuter, Nominative, Plural
शरीराणिin bodies
शरीराणि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootशरीर
FormNeuter, Locative, Plural
व्यपश्रिताःhaving taken refuge (dependent)
व्यपश्रिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootवि-अप-श्रि (श्रि धातु) + क्त
FormMasculine, Nominative, Plural
जिह्वा-अग्रेषुon the tips/fronts of the tongue
जिह्वा-अग्रेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootजिह्वा + अग्र
FormNeuter, Locative, Plural
प्रवर्तन्तेarise/come forth, are uttered
प्रवर्तन्ते:
TypeVerb
Rootप्र-√वृत्
FormPresent, Third, Plural, Ātmanepada
यत्न-साध्याःattainable/produced by effort
यत्न-साध्याः:
Karta
TypeAdjective
Rootयत्न + साध्य (√साध् + यत्)
FormMasculine, Nominative, Plural
विनाशिनःperishable, liable to destruction
विनाशिनः:
Karta
TypeAdjective
Rootविनाशिन्
FormMasculine, Nominative, Plural

भीष्म उवाच