शल्मलि–पवनसंवादः
The Dialogue of Śalmali and Pavana
अत्-#-#कञ एकोनपज्चाशर्दाधिकशततमो< ध्याय: बहेलियेको स्वर्गलोककी प्राप्ति भीष्म उवाच विमानस्थौ तु तौ राजन् लुब्धक: खे ददर्श ह । दृष्टवा तौ दम्पती राजन् व्यचिन्तयत तां गतिम्,भीष्मजी कहते हैं--राजन्! व्याधने उन दोनों पक्षियोंको दिव्य रूप धारण करके विमान पर बैठे और आकाशमार्गसे जाते देखा। उन दिव्य दम्पतिको देखकर व्याध उनकी उस सद्गतिके विषयमें विचार करने लगा
bhīṣma uvāca | vimānasthau tu tau rājan lubdhakaḥ khe dadarśa ha | dṛṣṭvā tau dampatī rājan vyacintayata tāṃ gatiṃ |
ভীষ্ম বললেন—রাজন! ব্যাধ আকাশপথে বিমানে উপবিষ্ট, দিব্যরূপধারী সেই দুই পাখিকে দেখল। সেই দিব্য দম্পতিকে দেখে সে তাদের সেই সদ্গতির কারণ নিয়ে চিন্তা করতে লাগল।
भीष्म उवाच
The verse frames a moral awakening: witnessing an unexpected exalted destiny (gati) prompts self-inquiry into the causes of spiritual ascent—implying that dharma and merit can transform one’s end beyond outward appearances.
Bhishma narrates that a hunter sees a pair of birds in divine form riding a celestial vimāna through the sky; astonished, he begins to ponder how they attained such a blessed state.