Previous Verse
Next Verse

Shloka 22

Sandhi–Vigraha in Āpada: The Mouse and the Cat (सन्धिविग्रहापदि—मूषकमार्जारसंवादः)

ये पुनर्धर्मशास्त्रेण वर्तेरन्निह दस्यव: । अपि ते दस्यवो भूत्वा क्षिप्रं सिद्धिमवाप्तुयु:,जो दस्युजातिमें उत्पन्न होकर भी धर्मशास्त्रके अनुसार आचरण करते हैं, वे लुटेरे होनेपर भी शीघ्र ही सिद्धि प्राप्त कर लेते हैं (ये सब बातें तुम्हें स्वीकार हों तो मैं तुम्हारा सरदार बन सकता हूँ)

ye punar dharmaśāstreṇa varterann iha dasyavaḥ | api te dasyavo bhūtvā kṣipraṃ siddhim avāptuyuḥ ||

কিন্তু যারা দস্যু হয়েও এখানে ধর্মশাস্ত্রানুসারে আচরণ করে, তারা দস্যু হয়েই থেকেও দ্রুত সিদ্ধি লাভ করে।

येwho (those who)
ये:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Plural
पुनःagain / moreover
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
धर्मशास्त्रेणby/according to the dharma-śāstra
धर्मशास्त्रेण:
Karana
TypeNoun
Rootधर्मशास्त्र
FormNeuter, Instrumental, Singular
वर्तेरन्would behave / should conduct themselves
वर्तेरन्:
TypeVerb
Rootवृत् (वर्तते)
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Plural, Atmanepada
इहhere (in this world)
इह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह
दस्यवःrobbers / dāsas (dasyus)
दस्यवः:
Karta
TypeNoun
Rootदस्यु
FormMasculine, Nominative, Plural
अपिeven / also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
तेthey
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
दस्यवःrobbers / dasyus
दस्यवः:
Karta
TypeNoun
Rootदस्यु
FormMasculine, Nominative, Plural
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
TypeVerb
Rootभू
FormAbsolutive (ktvā), Parasmaipada (usage-neutral)
क्षिप्रम्quickly / swiftly
क्षिप्रम्:
TypeAdjective
Rootक्षिप्र
FormNeuter, Accusative, Singular
सिद्धिम्success / attainment / perfection
सिद्धिम्:
Karma
TypeNoun
Rootसिद्धि
FormFeminine, Accusative, Singular
अवाप्तुयुःwould attain / might obtain
अवाप्तुयुः:
TypeVerb
Rootअव् + आप् (अवाप्नोति)
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Plural, Parasmaipada

कायव्य उवाच

कायव्य (Kāyavya)
दस्यवः (Dasyus)