Shloka 11

वे घोर तपस्यासे युक्त महाभागा तपस्विनी गान्धारी देवीका चिन्तन करने लगे। उन्होंने सोचा “गान्धारी देवी कुपित होनेपर तीनों लोकोंको जलाकर भस्म कर सकती हैं' ।। तस्य चिन्तयमानस्य बुद्धि: समभवत्‌ तदा | गान्धार्या: क्रोधदीप्ताया: पूर्व प्रशमनं भवेत्‌

এভাবে চিন্তা করতে করতে তখন তার বুদ্ধিতে উদয় হল—ক্রোধে দীপ্ত গান্ধারী দেবীকে আগে শান্ত করাই উচিত।

तस्यof him/that
तस्य:
Sambandha
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
चिन्तयमानस्यof (him) who was thinking
चिन्तयमानस्य:
Sambandha
TypeVerb
Rootचिन्तयत् (चिन्त् + णिच्)
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular, शतृ (present active participle)
बुद्धिःthought/idea, understanding
बुद्धिः:
Karta
TypeNoun
Rootबुद्धि
FormFeminine, Nominative, Singular
समभवत्arose/occurred
समभवत्:
TypeVerb
Rootभू (सम् + भू)
FormImperfect (लङ्), 3rd, Singular, Parasmaipada
तदाthen
तदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदा
गान्धार्याःof Gandhari
गान्धार्याः:
Sambandha
TypeNoun
Rootगान्धारी
FormFeminine, Genitive, Singular
क्रोधदीप्तायाःof (her) blazing with anger
क्रोधदीप्तायाः:
Sambandha
TypeAdjective
Rootक्रोधदीप्ता
FormFeminine, Genitive, Singular
पूर्वम्beforehand/first
पूर्वम्:
TypeIndeclinable
Rootपूर्व
प्रशमनम्pacification, calming
प्रशमनम्:
Karta
TypeNoun
Rootप्रशमन
FormNeuter, Nominative, Singular
भवेत्should be/should happen
भवेत्:
TypeVerb
Rootभू
FormOptative (विधिलिङ्), 3rd, Singular, Parasmaipada

वैशम्पायन उवाच