Shloka 233
Sārasvata–Dadhīca Upākhyāna at Sarasvatī Tīrtha
Balarāma’s Pilgrimage Context
Devanagari script
मया दृष्ट: समुद्रे च आश्रमे च कथं त्वयम् । राजेन्द्र! जैगीषव्यकी तपस्याका वह योगजनित प्रभाव देखकर ये मुनिश्रेष्ठ देवल फिर सोचने लगे--“मैंने इन्हें अभी-अभी समुद्रतटपर देखा है, फिर ये आश्रममें कैसे उपस्थित हैं?
Transliteration
mayā dṛṣṭaḥ samudre ca āśrame ca kathaṃ tvayam | rājendra jaigīṣavyakī tapasā kā va yogajanitaḥ prabhāvaḥ ||
Translation
বৈশম্পায়ন বললেন—“হে রাজেন্দ্র, আমি তোমাকে সমুদ্রতটে দেখেছি, আবার আশ্রমেও—এ কীভাবে সম্ভব? জৈগীষব্যের তপস্যা ও যোগজাত এমন কী অসাধারণ প্রভাব?” এই যোগমহিমা দেখে মুনিশ্রেষ্ঠ দেবল বিস্ময়ে ভাবলেন—“এইমাত্র তো সমুদ্রের ধারে দেখলাম, তবে কীভাবে তিনি আশ্রমে উপস্থিত?”
Word by Word
मयाby me
मया:
Karana
TypeNoun
Rootअस्मद्
Form—, Instrumental, Singular
दृष्टःseen
दृष्टः:
Karma
TypeVerb
Rootदृश्
FormMasculine, Nominative, Singular
समुद्रेin/at the sea
समुद्रे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसमुद्र
FormMasculine, Locative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
आश्रमेin/at the hermitage
आश्रमे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootआश्रम
FormMasculine, Locative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
कथम्how
कथम्:
TypeIndeclinable
Rootकथम्
त्वयम्you
त्वयम्:
Karta
TypeNoun
Rootयुष्मद्
Form—, Nominative, Singular
राजेन्द्रO king of kings
राजेन्द्र:
TypeNoun
Rootराजेन्द्र
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaD
DevalaJ
JaigīṣavyaS
samudra (ocean)Ā
āśrama (hermitage)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes