Previous Verse
Next Verse

Shloka 36

Saptasārasvata-tīrtha-prasaṅgaḥ | The Saptasārasvata Pilgrimage Account and the Maṅkaṇaka Narrative

इस प्रकार श्रीमह्ा भारत शल्यपववके अन्तर्गत गदापबव॑नें बलदेवजीकी तीरथ्थयात्राके प्रसंगमें त्रितका उपाख्यानविषयक छत्तीसवाँ अध्याय पूरा हुआ,क्रीडाभिरविमलाभि शक्ष क्रीडन्ति विमलानना: । उस तीर्थमें गौरवर्ण तथा निर्मल मुखवाली सुन्दरी अप्सराएँ आलस्य त्यागकर सदा नाना प्रकारकी विमल क्रीडाओंद्वारा मनोरंजन करती हैं अभिवाद्य मुनींस्तान्‌ वै तत्र तीर्थनिवासिन: । उद्दिष्टमार्ग: प्रययौ यत्र भूय: सरस्वती

kṛḍābhir vimalābhir yakṣāḥ krīḍanti vimalānanāḥ |

abhivādya munīṁs tān vai tatra tīrthanivāsinaḥ |

uddiṣṭamārgaḥ prayayau yatra bhūyaḥ sarasvatī ||

বৈশম্পায়ন বললেন—সেই তীর্থে নির্মল-মুখী, গৌরবর্ণা সুন্দরী অপ্সরারা অলসতা ত্যাগ করে নিত্য নানাবিধ পবিত্র ও মনোহর ক্রীড়ায় আনন্দ করে। তারপর তীর্থবাসী মুনিদের প্রণাম করে, নির্দেশিত পথে তিনি অগ্রসর হলেন—যেখানে সরস্বতী আবার দেখা দেয়।

क्रीडाभिःby/with sports, games
क्रीडाभिः:
Karana
TypeNoun
Rootक्रीडा
FormFeminine, Instrumental, Plural
विमलाभिःpure, spotless
विमलाभिः:
Karana
TypeAdjective
Rootविमल
FormFeminine, Instrumental, Plural
शश्वत्always, perpetually
शश्वत्:
TypeIndeclinable
Rootशश्वत्
क्रीडन्तिthey play, sport
क्रीडन्ति:
TypeVerb
Rootक्रीड्
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada
विमलाननाःwomen having pure faces (pure-faced ones)
विमलाननाः:
Karta
TypeNoun
Rootविमल-आनन
FormFeminine, Nominative, Plural
अभिवाद्यhaving saluted
अभिवाद्य:
TypeVerb
Rootअभि-वाद्
FormGerund (Absolutive, -ya), Active
मुनीन्sages
मुनीन्:
Karma
TypeNoun
Rootमुनि
FormMasculine, Accusative, Plural
तान्those
तान्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Plural
वैindeed, surely
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
तीर्थ-निवासिनःresidents/dwellers at the sacred ford
तीर्थ-निवासिनः:
Karta
TypeNoun
Rootतीर्थ-निवासिन्
FormMasculine, Nominative, Plural
उद्दिष्ट-मार्गःone whose route was indicated (directed)
उद्दिष्ट-मार्गः:
Karta
TypeAdjective
Rootउद्दिष्ट-मार्ग
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रययौwent forth, departed
प्रययौ:
TypeVerb
Rootप्र-या
FormPerfect, Third, Singular, Parasmaipada
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयत्र
भूयःagain; further; more
भूयः:
TypeIndeclinable
Rootभूयस्
सरस्वतीSarasvatī (river/goddess)
सरस्वती:
Karta
TypeNoun
Rootसरस्वती
FormFeminine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśaṃpāyana
M
muni (sages)
T
tīrtha
S
Sarasvatī
Y
yakṣa (celestial beings)