Previous Verse
Next Verse

Shloka 72

द्वैपायनह्रदे दुर्योधनान्वेषणम् / The Search for Duryodhana at Dvaipāyana Lake

शयनीयानि शुभ्राणि स्पर्थ्यास्तरणवन्ति च । समादाय ययुस्तूर्ण नगरं दाररक्षिण:,प्रजानाथ! उनके साथ हाथोंमें बेंतकी छड़ी लिये द्वारपाल भी चल रहे थे। रानियोंकी रक्षामें नियुक्त हुए सेवक शुभ्र एवं बहुमूल्य बिछौने लेकर शीघ्रतापूर्वक नगरकी ओर चलने लगे

śayanīyāni śubhrāṇi spṛthyāstaraṇavanti ca | samādāya yayus tūrṇaṁ nagaraṁ dārarakṣiṇaḥ ||

উজ্জ্বল শয্যা ও মূল্যবান আচ্ছাদন-প্রস্তর তুলে নিয়ে নারীদের রক্ষায় নিযুক্ত সেবকেরা দ্রুত নগরের দিকে গেল; আর তাদের সঙ্গে হাতে বেত ধরা দ্বারাধ্যক্ষরাও চলল—শৃঙ্খলা ও নিরাপত্তা বজায় রেখে।

शयनीयानिbeds, beddings
शयनीयानि:
Karma
TypeNoun
Rootशयनीय
FormNeuter, Nominative/Accusative, Plural
शुभ्राणिwhite, bright
शुभ्राणि:
Karma
TypeAdjective
Rootशुभ्र
FormNeuter, Nominative/Accusative, Plural
स्पर्ध्यानिvaluable, enviable
स्पर्ध्यानि:
Karma
TypeAdjective
Rootस्पर्ध्य
FormNeuter, Nominative/Accusative, Plural
आस्तरणवन्तिhaving coverings/spreads
आस्तरणवन्ति:
Karma
TypeAdjective
Rootआस्तरणवत्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
समादायhaving taken up, taking along
समादाय:
TypeVerb
Rootसम्-आ-दा
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage)
ययुःthey went
ययुः:
TypeVerb
Rootया
FormPerfect (लिट्), 3rd, Plural, Parasmaipada
तूर्णम्quickly
तूर्णम्:
TypeIndeclinable
Rootतूर्णम्
नगरम्to the city
नगरम्:
Karma
TypeNoun
Rootनगर
FormNeuter, Accusative, Singular
दाररक्षिणःguards/protectors of the wives (women's quarters)
दाररक्षिणः:
Karta
TypeNoun
Rootदाररक्षिन्
FormMasculine, Nominative, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
N
nagara (city)
D
dārarakṣiṇaḥ (guards of the women’s quarters)
D
dvārapālāḥ (gatekeepers, implied by context)
V
vetra-daṇḍa (staff/cane, implied by context)
Ś
śayanīya (bedding)
Ā
āstaraṇa (coverings/spreads)