Shloka 10
धृतराष्ट्र-संजय-संवादः — दुर्योधनस्य ह्रदप्रवेशः
Dhṛtarāṣṭra–Saṃjaya Dialogue: Duryodhana’s Entry into the Lake
प्रजानाथ! बाणोंसे ढके हुए भागते घोड़ोंने, जो बहुत-से मरे हुए वीरोंको अपने साथ इधर-उधर खींचे लिये जाते थे, यत्र-तत्र जानेका मार्ग अवरुद्ध कर दिया ।। निहतानां हयानां च सहैव हयसादिभि: । वर्मभिविनिकृत्तैश्न प्रासैश्छिन्नेश्न मारिष,मान्यवर नरेश! घुड़सवारोंसहित मारे गये घोड़ोंके शरीरों, कटे हुए कवचों, टूक-टूक हुए प्रासों, ऋष्टियों, शक्तियों, खड़गों, भालों और फरसोंसे ढकी हुई पृथ्वी बहुरंगी फलोंसे आच्छादित हो चितकबरी हुई-सी जान पड़ती थी
sañjaya uvāca | prajānātha! bāṇaiḥ saṃchannā dhāvantaḥ hayā bahūn nihatān vīrān sahaiva itastataḥ kṛṣyamāṇāḥ yatratatra gati-mārgaṃ ruddhvā tiṣṭhanti sma || nihatānāṃ hayānāṃ ca sahaiva hayasādibhiḥ | varma-bhir vinikṛttaiś ca prāsaiś chinnaiś ca māriṣa, mānyavara nareśa! ṛṣṭi-śakti-khaḍga-bhāla-paraśubhiś ca pṛthivī bahuvarṇaiḥ phalaiḥ iva ācchāditā citrāṅgīva pratibhāti sma ||
হে প্রজানাথ! শরবাণে আচ্ছন্ন, ভয়ে ছুটে পালানো ঘোড়াগুলি বহু নিহত বীরকে সঙ্গে টেনে নিয়ে এদিক-ওদিক দৌড়াল; ফলে স্থানে স্থানে চলার পথ রুদ্ধ হয়ে গেল। আর, মান্যবর! অশ্বারোহীদের সঙ্গে নিহত ঘোড়ার দেহ, কাটা বর্ম, ভাঙা প্রাস—এবং ঋষ্টি, শক্তি, খড়্গ, ভল্ল ও পরশুতে পৃথিবী আচ্ছন্ন হয়ে পড়ল; যেন নানা বর্ণের ফল ছড়ানোয় যুদ্ধক্ষেত্র চিতকবরা হয়ে উঠেছিল।
संजय उवाच