Previous Verse
Next Verse

Shloka 47

धृतराष्ट्रविलापः — Dhṛtarāṣṭra’s Lament and Inquiry (Śalya-parva, Adhyāya 2)

अहं वियुक्तस्तैर्भाग्ये: पुत्रैश्नैवेह संजय,कथमसद्य भविष्यामि वृद्ध: शत्रुवशं गत: । संजय! मैं उन शुभकारक भाग्योंसे वंचित हूँ और पुत्रोंसे भी हीन हूँ। आज इस वृद्धावस्थामें शत्रुके वशमें पड़कर न जाने मेरी कैसी दशा होगी?

ahaṁ viyuktas tair bhāgyaiḥ putraiś caiva iha sañjaya, katham asadya bhaviṣyāmi vṛddhaḥ śatruvaśaṁ gataḥ |

ধৃতরাষ্ট্র বললেন— হে সঞ্জয়! আমি এখানে সেই শুভ ভাগ্যসমূহ থেকেও বঞ্চিত, আর পুত্রদের থেকেও বিচ্ছিন্ন। এখন বার্ধক্যে শত্রুর অধীনে পতিত হয়ে আমি কী দুর্দশায় পড়ব?

अहम्I
अहम्:
Karta
TypeNoun
Rootअस्मद्
Form—, Nominative, Singular
वियुक्तःseparated, deprived
वियुक्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootवियुक्त
FormMasculine, Nominative, Singular
तैःby those
तैः:
Karana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
भाग्यैःfortunes, good lucks
भाग्यैः:
Karana
TypeNoun
Rootभाग्य
FormNeuter, Instrumental, Plural
पुत्रैःsons
पुत्रैः:
Karana
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Instrumental, Plural
not
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
इहhere, in this world/now
इह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह
संजयO Sañjaya
संजय:
TypeNoun
Rootसंजय
FormMasculine, Vocative, Singular
कथम्how
कथम्:
TypeIndeclinable
Rootकथम्
असद्misfortune, something bad
असद्:
Karma
TypeAdjective
Rootअसद्
FormNeuter, Accusative, Singular
भविष्यामिI shall become / I will be
भविष्यामि:
TypeVerb
Rootभू
FormSimple Future (Luṭ), 1st, Singular
वृद्धःold, aged
वृद्धः:
Karta
TypeAdjective
Rootवृद्ध
FormMasculine, Nominative, Singular
शत्रु-वशम्the control/power of the enemy
शत्रु-वशम्:
Karma
TypeNoun
Rootशत्रुवश
FormMasculine, Accusative, Singular
गतःgone to, fallen into
गतः:
Karta
TypeAdjective
Rootगत
FormMasculine, Nominative, Singular

धघतयाट्र उवाच

D
Dhṛtarāṣṭra
S
Sañjaya
S
sons (Kauravas, implied)
E
enemies (Pāṇḍavas, implied)