Previous Verse
Next Verse

Shloka 22

अध्याय १ — न्यग्रोधवनोपवेशनम् तथा द्रौणिनिश्चयः

Night at the Banyan and Drauṇi’s Resolve

उपेत्य तु तदा राजन न्यग्रोधं॑ ते महारथा: । ददृशुर्दिपदां श्रेष्ठा: श्रेष्ठ तं वै वनस्पतिम्‌,राजन! मनुष्योंमें श्रेष्ठ उन महारथियोंने पास जाकर उस उत्तम वनस्पति (बरगद)-को देखा

upetya tu tadā rājan nyagrodhaṁ te mahārathāḥ | dadṛśur dvipadāṁ śreṣṭhāḥ śreṣṭhaṁ taṁ vai vanaspatim ||

রাজন! তখন সেই মহারথীরা—মানুষদের মধ্যে শ্রেষ্ঠ—নিকটে গিয়ে সেই উৎকৃষ্ট বনস্পতিকে, অর্থাৎ বটবৃক্ষকে দেখল।

उपेत्यhaving approached
उपेत्य:
TypeVerb
Rootउप-इ (इण्)
Formल्यप् (क्त्वा-प्रत्ययार्थक अव्यय), कर्तरि
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
तदाthen
तदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदा
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
न्यग्रोधम्the banyan tree
न्यग्रोधम्:
Karma
TypeNoun
Rootन्यग्रोध
FormMasculine, Accusative, Singular
तेthey
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
महारथाःgreat chariot-warriors
महारथाः:
Karta
TypeNoun
Rootमहारथ
FormMasculine, Nominative, Plural
ददृशुःsaw
ददृशुः:
TypeVerb
Rootदृश्
Formलिट् (परस्मैपदम्), Perfect (past narrative), 3rd, Plural
द्विपदाम्of bipeds (men)
द्विपदाम्:
TypeNoun
Rootद्विपद
FormMasculine/Neuter (stem द्विपद-), Genitive, Plural
श्रेष्ठाःthe best
श्रेष्ठाः:
Karta
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ
FormMasculine, Nominative, Plural
श्रेष्ठO best (one)
श्रेष्ठ:
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ
FormMasculine, Vocative, Singular
तम्that
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
वनस्पतिम्tree (lord of the forest)
वनस्पतिम्:
Karma
TypeNoun
Rootवनस्पति
FormMasculine, Accusative, Singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Dhṛtarāṣṭra (implied by 'rājan')
M
mahārathāḥ (the great warriors)
N
nyagrodha (banyan tree)