Next Verse

Shloka 1

अक्षविजय-प्रसङ्गः

Escalation of Wagers and Shakuni’s Repeated Declarations of Victory

अपन बछ। है २ >> अष्टपञ्चाशत्तमो< ध्याय: विदुर और युधिष्ठिरकी बातचीत तथा युधिष्ठिरका हस्तिनापुरमें जाकर सबसे मिलना वैशम्पायन उवाच ततः प्रायाद्‌ विदुरो5श्वैरुदारै- महाजवैब॑लिभि: साधुदान्तै: । बलान्नियुक्तो धृतराष्ट्रेण राज्ञा मनीषिणां पाण्डवानां सकाशे,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! तदनन्तर राजा धृतराष्ट्रके बलपूर्वक भेजनेपर विदुरजी अत्यन्त वेगशाली, बलवान्‌ और अच्छी प्रकार काबूमें किये हुए महान्‌ अश्वोंसे जुते रथपर सवार हो परम बुद्धिमान पाण्डवोंके समीप गये

vaiśampāyana uvāca | tataḥ prāyād viduro 'śvair udārair mahājavair balibhiḥ sādhudāntaiḥ | balān niyukto dhṛtarāṣṭreṇa rājñā manīṣiṇāṃ pāṇḍavānāṃ sakāśe ||

বৈশম্পায়ন বললেন—জনমেজয়! এরপর রাজা ধৃতরাষ্ট্রের জোরালো আদেশে বিদুর উত্তম, অতিশয় দ্রুতগামী, বলবান ও সুপ্রশিক্ষিত অশ্বযোজিত রথে আরোহণ করে প্রাজ্ঞ পাণ্ডবদের নিকট গমন করলেন।

वैशम्पायनःVaiśampāyana
वैशम्पायनः:
Karta
TypeNoun
Rootवैशम्पायन
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
Kriya
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3, Singular
ततःthen; thereafter
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः
प्रायात्set out; went forth
प्रायात्:
Kriya
TypeVerb
Rootप्र-या
FormAorist, 3, Singular
विदुरःVidura
विदुरः:
Karta
TypeNoun
Rootविदुर
FormMasculine, Nominative, Singular
अश्वैःwith horses
अश्वैः:
Karana
TypeNoun
Rootअश्व
FormMasculine, Instrumental, Plural
उदारैःnoble; excellent
उदारैः:
Karana
TypeAdjective
Rootउदार
FormMasculine, Instrumental, Plural
महाजवैःof great speed
महाजवैः:
Karana
TypeAdjective
Rootमहाजव
FormMasculine, Instrumental, Plural
बलिभिःstrong
बलिभिः:
Karana
TypeAdjective
Rootबलिन्
FormMasculine, Instrumental, Plural
साधुwell; properly
साधु:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसाधु
दान्तैःtamed; well-controlled
दान्तैः:
Karana
TypeAdjective
Rootदान्त
FormMasculine, Instrumental, Plural
बलात्by force; forcibly
बलात्:
Apadana
TypeNoun
Rootबल
FormNeuter, Ablative, Singular
नियुक्तःappointed; commissioned
नियुक्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootनि-युज्
FormMasculine, Nominative, Singular
धृतराष्ट्रेणby Dhṛtarāṣṭra
धृतराष्ट्रेण:
Karana
TypeNoun
Rootधृतराष्ट्र
FormMasculine, Instrumental, Singular
राज्ञाby the king
राज्ञा:
Karana
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Instrumental, Singular
मनीषिणाम्of the wise
मनीषिणाम्:
Sambandha
TypeAdjective
Rootमनीषिन्
FormMasculine, Genitive, Plural
पाण्डवानाम्of the Pāṇḍavas
पाण्डवानाम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Genitive, Plural
सकाशेin the presence of; near
सकाशे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसकाश
FormMasculine, Locative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
J
Janamejaya
V
Vidura
D
Dhṛtarāṣṭra
P
Pāṇḍavas
C
chariot
H
horses