युधिष्ठिरस्य द्यूते द्रव्यवर्णनम्
Yudhiṣṭhira’s Enumeration of Stakes in the Dice Match
धृतराष्ट्र बोले--दुर्योधन! तुम मेरे ज्येष्ठ पुत्र हो, जेठी रानीके गर्भसे उत्पन्न हुए हो। बेटा! पाण्डवोंसे द्वेष मत करो; क्योंकि द्वेष करनेवाला मनुष्य मृत्युके समान कष्ट पाता है ।। अव्युत्पन्नं समानार्थ तुल्यमित्रं युधिष्ठिरम् । अद्विषन्तं कथं द्विष्यात् त्वाद्शो भरतर्षभ
Dhṛtarāṣṭra uvāca—Duryodhana! tvaṁ me jyeṣṭhaḥ putro jyeṣṭhyā rājñyā garbhād utpannaḥ. tāta! pāṇḍavebhyo dveṣaṁ mā kṛthāḥ; hi dveṣī manuṣyo mṛtyusamaṁ duḥkham aśnute. avyutpannaṁ samānārthaṁ tulyamitraṁ yudhiṣṭhiram | adviṣantaṁ kathaṁ dviṣyāt tvādṛśo bharatarṣabha ||
ধৃতরাষ্ট্র বললেন— দুর্যোধন, তুই আমার জ্যেষ্ঠ পুত্র, প্রধান রাণীর গর্ভজাত। বৎস, পাণ্ডবদের প্রতি বিদ্বেষ করিস না; বিদ্বেষী মানুষ মৃত্যুর সমান যন্ত্রণা ভোগ করে। যুধিষ্ঠির সরল, স্পষ্টভাষী, অর্থে অবিচল, সকলের সমান বন্ধু; সে বিদ্বেষ করে না। হে ভরতশ্রেষ্ঠ, যে বিদ্বেষ করে না, তার প্রতি তোর মতো পুরুষ কীভাবে বিদ্বেষ পোষণ করবে?
घतरयाट्र उवाच
Hatred is self-destructive: the hater suffers misery comparable to death. Therefore one should restrain malice, especially toward a person like Yudhiṣṭhira who is portrayed as impartial, friendly, and free from hatred.
Dhṛtarāṣṭra addresses his eldest son Duryodhana, urging him not to hate the Pāṇḍavas. He highlights Yudhiṣṭhira’s even-minded friendship and lack of malice, questioning how Duryodhana could justify hostility toward such a person.