Previous Verse
Next Verse

Shloka 31

निहत्य दुःशासनमुक्तवान्‌ वच: प्रसह शार्टूलवदेष दुर्मति: । वृकोदरस्तद्धृदये मम स्थितं न तत्‌ परोक्षं भवतः कुत: शम:,“इस दुर्बुद्धि भीमसेनने सिंहके समान हठपूर्वक दुःशासनका वध करके जो बात कही थी, वह तुमसे छिपी नहीं है। वह इस समय भी मेरे हृदयमें स्थित होकर पीड़ा दे रही है। ऐसी दशामें कैसे संधि हो सकती है?

sañjaya uvāca |

nihatya duḥśāsanam uktavān vacaḥ prasaha śārṭūlavad eṣa durmatiḥ |

vṛkodaras tad hṛdaye mama sthitaṃ na tat parokṣaṃ bhavataḥ kutaḥ śamaḥ ||

সঞ্জয় বললেন—দুঃশাসনকে বধ করে এই দুর্মতি ভীম, বাঘের মতো বলপ্রয়োগে, কিছু কথা উচ্চারণ করেছিল। তা তোমার অগোচর নয়। আজও সেই কথা আমার হৃদয়ে গেঁথে থেকে আমাকে যন্ত্রণা দেয়। এমন অবস্থায় শান্তি বা সন্ধি কীভাবে সম্ভব?

[{'term''nihatya', 'definition': 'having slain
[{'term':
after killing (absolutive of √han)'}, {'term''duḥśāsanam', 'definition': 'Duḥśāsana (name of a Kaurava prince)'}, {'term': 'uktavān', 'definition': 'said, spoke (perfect participle of √vac)'}, {'term': 'vacaḥ', 'definition': 'speech, words, utterance'}, {'term': 'prasaha', 'definition': 'forcibly, violently, with coercion'}, {'term': 'śārṭūlavat', 'definition': 'like a tiger (comparative in -vat)'}, {'term': 'eṣa', 'definition': 'this (person here)'}, {'term': 'durmatiḥ', 'definition': 'evil-minded, of perverse counsel'}, {'term': 'vṛkodaraḥ', 'definition': 'Vṛkodara, ‘wolf-bellied’—epithet of Bhīma'}, {'term': 'hṛdaye', 'definition': 'in (my) heart'}, {'term': 'mama', 'definition': 'of me, my'}, {'term': 'sthitam', 'definition': 'standing, remaining, lodged'}, {'term': 'parokṣam', 'definition': 'hidden, out of sight
after killing (absolutive of √han)'}, {'term':
unknown'}, {'term''bhavataḥ', 'definition': 'to you (honorific gen./dat. depending on construal)'}, {'term': 'kutaḥ', 'definition': 'whence? how? on what grounds?'}, {'term': 'śamaḥ', 'definition': 'calm, pacification, peace
unknown'}, {'term':

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Duḥśāsana
V
Vṛkodara (Bhīmasena)