Shloka 23
Devanagari script
तत् सागरमिवोद्धूतं रजसा संवृतं बलम्
Transliteration
tat sāgaram ivoddhūtaṁ rajasā saṁvṛtaṁ balam
Translation
সঞ্জয় বললেন—সে সেনা সমুদ্রের মতো মন্থিত হয়ে উত্তাল হয়ে উঠল এবং ধূলির মেঘে আচ্ছন্ন হলো; সেই কোলাহলে এমন মনে হলো যেন যুদ্ধের অন্ধতায় বল ও বিভ্রান্তি ক্ষণকালের জন্য ধর্মবোধকে ঢেকে দিল।
Word by Word
तत्that (army/force)
तत्:
Karta
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative, Singular
सागरम्ocean
सागरम्:
Karma
TypeNoun
Rootसागर (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
इवlike/as
इव:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइव
उद्धूतम्stirred up, agitated
उद्धूतम्:
Karta
TypeAdjective
Rootउद्-√धू (धातु) → उद्धूत (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
FormNeuter, Nominative, Singular
रजसाby dust
रजसा:
Karana
TypeNoun
Rootरजस् (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Instrumental, Singular
संवृतम्covered, enveloped
संवृतम्:
Karta
TypeAdjective
Rootसम्-√वृ (धातु) → संवृत (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
FormNeuter, Nominative, Singular
बलम्army, force
बलम्:
Karta
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
स
संजय (Sañjaya)ब
बल (army/host)स
सागर (ocean)र
रजस् (dust)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes