कर्णस्य सेनापत्याभिषेकः | Karṇa’s Consecration as Commander-in-Chief
सुमहत् कदनं कृत्वा गतो वैवस्वतक्षयम् । शत्रुहन्ता श्रीमान् अम्बष्ठपुत्र अपनी विशाल सेनासे घिरकर मित्रोंके लिये पराक्रम दिखा रहा था। वह शत्रु-सेनाका महान् संहार करके रणभूमिमें दुर्योधनके वीर पुत्र लक्ष्मणसे टक्कर ले यमलोकमें जा पहुँचा ।। बृहन्तः सुमहेष्वास: कृतास्त्रो युद्धदुर्मद:
sañjaya uvāca | sumahat kadanaṃ kṛtvā gato vaivasvatakṣayam | śatruhantā śrīmān ambaṣṭhaputraḥ apī nī (nāmnā) viśāla-senayā ghirakṛtaḥ mitrebhyaḥ parākramaṃ darśayām āsa | sa śatru-senāyā mahān saṃhāraṃ kṛtvā raṇabhūmau duryodhanasya vīra-putre lakṣmaṇena saṃmukhaṃ yuddhvā yamalokaṃ prāpa || bṛhantaḥ sumahēṣvāsaḥ kṛtāstro yuddha-durmadaḥ ||
সঞ্জয় বলিলেন—অতিমহৎ সংহার সাধন করিয়া সে বৈবস্বতের ধাম (যমলোক) প্রাপ্ত হইল। শত্রু-নিধনকারী, শ্রীমান অম্বষ্ঠপুত্র, মহাবাহিনীতে পরিবৃত থাকিয়াও মিত্রদের নিমিত্ত পরাক্রম প্রদর্শন করিতেছিল। সে শত্রুসেনার মহাবিনাশ করিয়া, রণভূমিতে দুর্যোধনের বীর পুত্র লক্ষ্মণের সহিত সংঘর্ষে লিপ্ত হইল এবং শেষে যমলোকগামী হইল। সে ছিল দীর্ঘদেহী, মহাধনুর্ধর, অস্ত্রবিদ্যায় সম্পূর্ণ প্রশিক্ষিত এবং যুদ্ধোন্মাদনায় উন্মত্ত।
संजय उवाच
The verse underscores the tragic moral arc of war: even a celebrated, well-trained hero who fights for allies and displays extraordinary prowess ultimately meets death. Valor and martial skill do not negate the ethical cost of slaughter, and the battlefield’s glory culminates in Yama’s realm.
Sanjaya describes a formidable warrior—called the son of an Ambastha—who, though surrounded by a large force, fights fiercely for his friends, devastates the enemy ranks, then clashes with Lakshmana (Duryodhana’s son) and is slain, reaching Yamaloka.