Previous Verse
Next Verse

Shloka 134

अर्जुनस्य शीघ्रप्रयाणं भीम-शकुनियुद्धं च

Arjuna’s Rapid Advance and the Bhīma–Śakuni Encounter

द्रौणिं हापश्यत्‌ संग्रामे फाल्गुनं च मुहुर्मुहु: । राजन! वे रोषसे लंबी साँस खींचते और अपने नेत्रोंद्वारा दग्ध-सा करते हुए युद्धस्थलमें अश्वत्थामा और अर्जुनकी ओर बारंबार देखने लगे ।।

drauṇiṁ hāpaśyat saṅgrāme phālgunaṁ ca muhurmuhuḥ | rājann eva roṣase lambī śvāsaṁ khīñcateva ca netrābhyāṁ dagdha-sa iva kurvan aśvatthāmānam arjunaṁ ca punaḥ punaḥ dadarśa || 133 || tataḥ kruddho 'bravīt kṛṣṇaḥ pārtha sapraṇayaṁ tadā | "pārtha yuddha-sthale tava idam upekṣā-yuktam adbhutaṁ ceṣṭitaṁ paśyāmi | bhārata adya droṇa-putro 'śvatthāmā tvām sarvathā vardhamāna iva" || 134 ||

রাজন, তিনি রণক্ষেত্রে দ্রৌণি (অশ্বত্থামা) ও ফাল্গুন (অর্জুন)-এর দিকে বারবার তাকাচ্ছিলেন; ক্রোধে দীর্ঘ নিশ্বাস ফেলছিলেন এবং চোখের দৃষ্টিতে যেন দগ্ধ করে দিচ্ছিলেন। তখন ক্রুদ্ধ হলেও স্নেহমিশ্র কণ্ঠে শ্রীকৃষ্ণ পার্থকে বললেন—“পার্থ! যুদ্ধক্ষেত্রে তোমার এই উপেক্ষাভরা আশ্চর্য আচরণ আমি দেখছি। হে ভারত! আজ দ্রোণপুত্র অশ্বত্থামা সর্বতোভাবে তোমার উপর প্রাধান্য বিস্তার করছে।”

द्रौणिम्Drona’s son (Ashvatthama)
द्रौणिम्:
Karma
TypeNoun
Rootद्रौणि (द्रोण-पुत्र)
FormMasculine, Accusative, Singular
indeed/just
:
TypeIndeclinable
Root
अपश्यत्saw
अपश्यत्:
TypeVerb
Rootदृश्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
संग्रामेin the battle
संग्रामे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसंग्राम
FormMasculine, Locative, Singular
फाल्गुनम्Phalguna (Arjuna)
फाल्गुनम्:
Karma
TypeNoun
Rootफाल्गुन (अर्जुन)
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
मुहुःagain and again
मुहुः:
TypeIndeclinable
Rootमुहुः
मुहुःagain and again
मुहुः:
TypeIndeclinable
Rootमुहुः
ततःthen/thereupon
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
क्रुद्धःangry
क्रुद्धः:
Karta
TypeAdjective
Rootक्रुद्ध (√क्रुध्)
FormMasculine, Nominative, Singular
अब्रवीत्said/spoke
अब्रवीत्:
TypeVerb
Rootब्रू
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
कृष्णःKrishna
कृष्णः:
Karta
TypeNoun
Rootकृष्ण
FormMasculine, Nominative, Singular
पार्थO Partha (Arjuna)
पार्थ:
TypeNoun
Rootपार्थ
FormMasculine, Vocative, Singular
सप्रणयम्affectionately/with affection
सप्रणयम्:
TypeAdjective
Rootस-प्रणय (प्रणय = affection)
FormNeuter, Accusative, Singular
तदाat that time
तदा:
TypeIndeclinable
Rootतदा

संजय उवाच

संजय (Sañjaya)
राजन् (King Dhṛtarāṣṭra, implied addressee)
द्रौणि / अश्वत्थामा (Aśvatthāmā)
फाल्गुन / अर्जुन (Arjuna)
कृष्ण (Kṛṣṇa)
पार्थ (Pārtha, Arjuna)