Previous Verse
Next Verse

Shloka 33

भीष्मरक्षण-उद्योगः, शिखण्डि-विवर्जनं, सर्वतोभद्र-व्यूहः

Protection of Bhīṣma, Exemption of Śikhaṇḍin, and the Sarvatobhadra Array

आशीविषा इव क्रुद्धा: पर्वते गन्धमादने । उसने अत्यन्त तीखे पचीस नाराच छोड़े। महाराज! वे सब सहसा उस राक्षसराज घटोत्कचपर जाकर गिरे, मानो गन्धमादन पर्वतपर क्रोधमें भरे हुए विषधर सर्प कहींसे आ पड़े हों,आचार्यस्यार्धचन्द्रेण क्रुद्धश्चिच्छेद कार्मुकम्‌ । सोमदत्तस्य भल्लेन ध्वजं चोन्मथ्य चानदत्‌ तदनन्तर महाबाहु राक्षसराज घटोत्कचने अत्यन्त क़ुद्ध हो भैरव गर्जना करते हुए अपने विशाल धनुषको खींचकर अर्धचन्द्राकार बाणसे द्रोणाचार्यके धनुषको काट डाला। फिर एक भल्‍्लके द्वारा सोमदत्तके धवजको खण्डित करके सिंहनाद किया

āśīviṣā iva kruddhāḥ parvate gandhamādane | ācāryasyārdhacandreṇa kruddhaś ciccheda kārmukam | somadattasya bhallena dhvajaṃ conmathya cānadat |

গন্ধমাদন পর্বতে ক্রুদ্ধ বিষধর সাপের মতোই সেই শরগুলি ঝাঁপিয়ে পড়ল। তারপর ক্রোধে জ্বলতে থাকা মহাবাহু ঘটোৎকচ অর্ধচন্দ্রাকার বাণে আচার্য দ্রোণের ধনুক কেটে দিল; আর ভল্ল দিয়ে সোমদত্তের ধ্বজ ভেঙে সিংহনাদ করল।

आशीविषाःvenomous snakes (āśīviṣa)
आशीविषाः:
Karta
TypeNoun
Rootआशीविष
FormMasculine, Nominative, Plural
इवlike, as if
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
क्रुद्धाःangered
क्रुद्धाः:
Karta
TypeAdjective
Rootक्रुद्ध
FormMasculine, Nominative, Plural
पर्वतेon/in the mountain
पर्वते:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपर्वत
FormMasculine, Locative, Singular
गन्धमादनेon Gandhamādana (mountain)
गन्धमादने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootगन्धमादन
FormMasculine, Locative, Singular
आचार्यस्यof the teacher (Droṇa)
आचार्यस्य:
TypeNoun
Rootआचार्य
FormMasculine, Genitive, Singular
अर्धचन्द्रेणwith a half-moon (shaped arrow)
अर्धचन्द्रेण:
Karana
TypeNoun
Rootअर्धचन्द्र
FormMasculine, Instrumental, Singular
क्रुद्धःangered
क्रुद्धः:
Karta
TypeAdjective
Rootक्रुद्ध
FormMasculine, Nominative, Singular
चिच्छेदcut, severed
चिच्छेद:
TypeVerb
Rootछिद्
FormPerfect (Liṭ), Third, Singular, Parasmaipada
कार्मुकम्bow
कार्मुकम्:
Karma
TypeNoun
Rootकार्मुक
FormNeuter, Accusative, Singular
सोमदत्तस्यof Somadatta
सोमदत्तस्य:
TypeNoun
Rootसोमदत्त
FormMasculine, Genitive, Singular
भल्लेनwith a bhalla-arrow
भल्लेन:
Karana
TypeNoun
Rootभल्ल
FormMasculine, Instrumental, Singular
ध्वजम्banner, standard
ध्वजम्:
Karma
TypeNoun
Rootध्वज
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
उन्मथ्यhaving torn up / wrenched off
उन्मथ्य:
TypeVerb
Rootउद्-√मथ्
FormAbsolutive (Gerund), Parasmaipada
चानदत्roared, shouted
चानदत्:
TypeVerb
Rootचन्/चद् (to roar/shout)
FormImperfect (Laṅ), Third, Singular, Parasmaipada

संजय उवाच

S
Sañjaya
G
Ghaṭotkaca
D
Droṇācārya (Droṇa)
S
Somadatta
G
Gandhamādana mountain
B
bow (kārmuka)
C
crescent-headed arrow (ardhacandra)
B
broad-headed arrow (bhalla)
B
banner/standard (dhvaja)