Previous Verse
Next Verse

Shloka 19

Bhīṣma-nipāta-saṃvāda — Sañjaya’s Report of Bhīṣma’s Fall (भीष्मनिपातसंवादः)

कृपे संनिहिते तत्र भरद्वाजात्मजे तथा । भीष्म: प्रहरतां श्रेष्ठ; कथं स निधनं गत:,उस युद्धमें कृपाचार्य तथा भरद्वाजपुत्र द्रोणाचार्य दोनों ही उनके निकट थे, तो भी योद्धाओंमें श्रेष्ठ भीष्म कैसे मारे गये?

kṛpe saṃnihite tatra bharadvājātmaje tathā | bhīṣmaḥ praharatāṃ śreṣṭhaḥ kathaṃ sa nidhanaṃ gataḥ ||

ধৃতরাষ্ট্র বললেন—সেই যুদ্ধে কৃপাচার্য এবং ভরদ্বাজপুত্র দ्रोণ—দুজনেই নিকটে উপস্থিত ছিলেন; তবু আঘাতকারীদের মধ্যে শ্রেষ্ঠ ভীষ্ম কীভাবে নিহত হলেন?

कृपेwhen Kripa (was present)
कृपे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकृप (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative, Singular
संनिहितेbeing present/nearby
संनिहिते:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootसं-नि-धा (धातु) → संनिहित (कृदन्त प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative, Singular
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
भरद्वाजof Bharadvaja
भरद्वाज:
Sambandha
TypeNoun
Rootभरद्वाज (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Singular
आत्मजेin/when the son (was present) (i.e., Drona)
आत्मजे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootआत्मज (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative, Singular
तथाalso/likewise
तथा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतथा
भीष्मःBhishma
भीष्मः:
Karta
TypeNoun
Rootभीष्म (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रहरताम्of the strikers/fighters (those who strike)
प्रहरताम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootप्र-हृ (धातु) → प्रहरत् (वर्तमान कृदन्त/शतृ) / प्रहरत् (प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
श्रेष्ठःthe best
श्रेष्ठः:
Karta
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
कथम्how
कथम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootकथम्
सःhe
सः:
Karta
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
निधनम्death/destruction
निधनम्:
Karma
TypeNoun
Rootनिधन (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
गतःwent/attained
गतः:
Karta
TypeVerb
Rootगम् (धातु) → गत (कृदन्त प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular

धृतराष्ट उवाच

D
Dhṛtarāṣṭra
K
Kṛpa (Kṛpācārya)
D
Droṇa (Bharadvāja’s son)
B
Bhīṣma