Previous Verse
Next Verse

Shloka 4

Yuga-Lakṣaṇa and Varṣa-Pramāṇa Inquiry (युगलक्षण–वर्षप्रमाण–प्रश्न)

संजय उवाच राजन्‌ सुबहवो द्वीपा यैरिदं संततं जगत्‌ । सप्तद्वीपान्‌ प्रवक्ष्यामि चन्द्रादित्यौ ग्रह तथा,संजय बोले--राजन्‌! बहुत-से द्वीप हैं, जिनसे सम्पूर्ण जगत्‌ परिपूर्ण है। अब मैं आपकी आज्ञाके अनुसार सात द्वीपोंका तथा चन्द्रमा, सूर्य और राहुका भी वर्णन करूँगा

সঞ্জয় বললেন—রাজন্! যেসব দ্বীপের দ্বারা এই সমগ্র জগৎ বিস্তৃত, সেগুলি বহু। এখন আমি সাত দ্বীপের, এবং চন্দ্র-সূর্য ও গ্রহসমূহেরও বিবরণ দেব।

संजयःSanjaya
संजयः:
Karta
TypeNoun
Rootसंजय
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular, Parasmaipada
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
सुबहवःvery many
सुबहवः:
TypeAdjective
Rootसुबहु
FormMasculine, Nominative, Plural
द्वीपाःislands/continents
द्वीपाः:
Karta
TypeNoun
Rootद्वीप
FormMasculine, Nominative, Plural
यैःby which
यैः:
Karana
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
इदम्this
इदम्:
TypePronoun
Rootइदम्
FormNeuter, Nominative, Singular
संततम्spread/extended, pervaded
संततम्:
TypeAdjective
Rootसंतत
FormNeuter, Nominative, Singular
जगत्world
जगत्:
Karta
TypeNoun
Rootजगत्
FormNeuter, Nominative, Singular
सप्तseven
सप्त:
TypeAdjective
Rootसप्त
Form—, —, —
द्वीपान्islands/continents
द्वीपान्:
Karma
TypeNoun
Rootद्वीप
FormMasculine, Accusative, Plural
प्रवक्ष्यामिI shall describe/tell
प्रवक्ष्यामि:
TypeVerb
Rootवच्
FormSimple Future, First, Singular, Parasmaipada
चन्द्रmoon
चन्द्र:
TypeNoun
Rootचन्द्र
FormMasculine, —, —
आदित्यौthe sun (lit. the two Ādityas; here: sun and moon as a pair)
आदित्यौ:
Karma
TypeNoun
Rootआदित्य
FormMasculine, Nominative/Accusative, Dual
ग्रहःplanet; (also) Rahu as a graha
ग्रहः:
TypeNoun
Rootग्रह
FormMasculine, Nominative, Singular
तथाalso/and
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा

संजय उवाच