Previous Verse
Next Verse

Mahabharata — Ashvamedhika Parva, Shloka 19

अश्वमेधावसानम् — Dakṣiṇā-vibhāga and Avabhṛtha

Completion of the Aśvamedha

ते तु खिन्ना विवादेन ऋषयस्तत्त्वदर्शिन:

te tu khinnā vivādena ṛṣayas tattvadarśinaḥ | bharatanandana! te tattvadarśī ṛṣayaḥ yadā asmin vivāde bahu khinnā abhavan, tadā indreṇa saha mantrayitvā etasmin viṣaye rājānam uparicaraṃ vasuṃ papracchuḥ— “mahāmati! vayaṃ dharmaviṣaye saṃśaye patitāḥ smaḥ; bhavān asmān satyaṃ vaktuṃ arhati.”

বৈশম্পায়ন বললেন—হে ভরতনন্দন! তত্ত্বদর্শী ঋষিগণ সেই বিবাদে অত্যন্ত ক্লান্ত হলেন। তখন ইন্দ্রের সঙ্গে পরামর্শ করে তাঁরা উপরিচর বসু রাজাকে জিজ্ঞাসা করলেন—“মহামতি! আমরা ধর্মবিষয়ে সংশয়ে পড়েছি; আমাদের সত্য কথা বলুন।”

तेthey (those)
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
खिन्नाःwearied, distressed
खिन्नाः:
Karta
TypeAdjective
Rootखिन्न
FormMasculine, Nominative, Plural
विवादेनby/with the dispute
विवादेन:
Karana
TypeNoun
Rootविवाद
FormMasculine, Instrumental, Singular
ऋषयःsages
ऋषयः:
Karta
TypeNoun
Rootऋषि
FormMasculine, Nominative, Plural
तत्त्वदर्शिनःseers of truth
तत्त्वदर्शिनः:
Karta
TypeAdjective
Rootतत्त्वदर्शिन्
FormMasculine, Nominative, Plural
भरतनन्दनO descendant/delighter of Bharata
भरतनन्दन:
TypeNoun
Rootभरतनन्दन
FormMasculine, Vocative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
Ṛṣis (sages)
I
Indra
K
King Uparicara Vasu
B
Bharatanandana (addressed listener, traditionally Janamejaya)

Educational Q&A

When even learned sages become entangled in disagreement about dharma, they seek clarification through counsel and by approaching a trusted authority. The verse highlights humility in ethical inquiry and the importance of truthful guidance.

A group of truth-seeing sages, exhausted by a dispute, consult Indra and then question King Uparicara Vasu to resolve their uncertainty about what dharma requires in the matter under debate.