Previous Verse
Next Verse

Shloka 28

Adhyāya 90: Babhruvāhana’s Reception and the Commencement of Yudhiṣṭhira’s Aśvamedha

नाविद्यत तदा विप्रा: संचयस्तन्निबोधत । क्षीणौषधिसमावेशे द्रव्यहीनो5भवत्‌ तदा

na avidyat tadā viprāḥ sañcayas tan nibodhata | kṣīṇauṣadhi-samāveśe dravya-hīno 'bhavat tadā brāhmaṇo, suno | eka-samaye tatra mahān bhayaṅkaraḥ akālaḥ apatat | teṣu dineṣu dharmātmanaḥ brāhmaṇasya anna-sañcayo na āsīt, kṣetra-annaṃ ca śuṣyati sma | ataḥ sa sarvathā nirdhano 'bhavat |

নকুল বললেন—এ কথা জেনে রাখো, হে ব্রাহ্মণগণ, তখন কারও কাছেই সঞ্চিত রসদ ছিল না। যখন ঔষধি ও শস্য সম্পূর্ণ ক্ষীণ হয়ে গেল, তখন সেই ব্রাহ্মণ সর্বসম্পদহীন হয়ে পড়লেন।

not
:
TypeIndeclinable
Root
अविद्यतwas known / was found
अविद्यत:
TypeVerb
Rootविद्
FormImperfect (Laṅ), 3, singular, Parasmaipada
तदाthen
तदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदा
विप्राःbrahmins
विप्राः:
Karta
TypeNoun
Rootविप्र
Formmasculine, nominative, plural
संचयःstore, stockpile
संचयः:
Karta
TypeNoun
Rootसंचय
Formmasculine, nominative, singular
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
Formneuter, accusative, singular
निबोधतunderstand, take note
निबोधत:
TypeVerb
Rootबुध्
FormImperative (Loṭ), 2, plural, Parasmaipada
क्षीणwhen (it was) exhausted
क्षीण:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootक्षीण
FormPPP (क्त) from √क्षि, neuter, locative, singular
औषधिof herbs/vegetation (crops)
औषधि:
TypeNoun
Rootऔषधि
Formfeminine, genitive, singular
समावेशेin the condition/state (of being gathered/available)
समावेशे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसमावेश
Formmasculine, locative, singular
द्रव्यहीनःdevoid of wealth/resources
द्रव्यहीनः:
Karta
TypeAdjective
Rootद्रव्यहीन
Formmasculine, nominative, singular
अभवत्became
अभवत्:
TypeVerb
Rootभू
FormImperfect (Laṅ), 3, singular, Parasmaipada
तदाthen
तदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदा
ब्राह्मणःthe brahmin
ब्राह्मणः:
Karta
TypeNoun
Rootब्राह्मण
Formmasculine, nominative, singular
सुनोhear
सुनो:
TypeVerb
Rootश्रु
FormImperative (Loṭ), 2, singular, Parasmaipada

नकुल उवाच

N
Nakula
V
viprāḥ (brahmins)
B
brāhmaṇaḥ (a brahmin)
A
akālaḥ (famine)