Previous Verse
Next Verse

Shloka 136

धृतराष्ट्रस्य युधिष्ठिरं प्रति व्यवहार-रक्षा-नियमनोपदेशः | Dhṛtarāṣṭra’s Instruction on Administration, Punishment, and Daily Governance

अयशस्यमतोडन्‍्यत्‌ स्यादधर्मश्न महाभुज । 'पुरुषसिंह! अतः आप उन्हें धन देनेके सिवा दूसरा कोई दृष्टिकोण न अपनावें। महाबाहो! उनकी याचना ठुकरा देनेसे बढ़कर हमारे लिये और कोई कलंककी बात न होगी। उन्हें धन न देनेसे हमें अधर्मका भी भागी होना पड़ेगा

ayasyam ato 'nyat syād adharmas ca mahābhuja | puruṣasiṁha ataḥ tān dhana-dānena vinā nānyad upāyaṁ gṛhṇīyāḥ | mahābāho teṣāṁ yācanā-pratiṣedhāt paraṁ naḥ kaluṣaṁ kiñcid asti | adānena ca asmābhir adharmabhāgibhis bhavitavyam ||

বৈশম্পায়ন বললেন— “হে মহাভুজ! তাদের প্রার্থনা প্রত্যাখ্যানের চেয়ে বড় অপযশ আর নেই; তাতে আমরা অধর্মেরও অংশীদার হব। হে পুরুষসিংহ! তাই ধন দান করা ছাড়া অন্য পথ গ্রহণ কোরো না। তাদের যাচনা ফিরিয়ে দেওয়া আমাদের জন্য সর্বোচ্চ কলঙ্ক; আর দান না করলে নিশ্চিতই আমরা অধর্মে ভাগী হব।”

अयशस्यम्disrepute, infamy
अयशस्यम्:
Karta
TypeNoun
Rootअयशस्य
FormNeuter, Nominative, Singular
अतःtherefore, hence
अतः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअतः
अन्यत्something else
अन्यत्:
Karta
TypePronoun/Adjective
Rootअन्य
FormNeuter, Nominative, Singular
स्यात्would be / might be
स्यात्:
TypeVerb
Rootअस्
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular
अधर्मःunrighteousness, sin
अधर्मः:
Karta
TypeNoun
Rootअधर्म
FormMasculine, Nominative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
महाभुजO mighty-armed one
महाभुज:
TypeNoun (Vocative epithet)
Rootमहाभुज
FormMasculine, Vocative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
M
mahābhuja (addressed person)
P
puruṣasiṁha (addressed person)
M
mahābāho (addressed person)
P
petitioners/requesters (tān)