अध्याय ९५: चित्राङ्गदस्य गन्धर्वेण सह संग्रामः तथा विचित्रवीर्यस्य राज्याभिषेकः
Chitrāṅgada’s duel with the Gandharva and Vicitravīrya’s consecration
अनाधृष्टिरभूत् तेषां विद्वान् भुवि तथैकराटू । ऋषचेयुरथ विक्रान्तो देवानामिव वासव:,ऋचेयु जिनका एक नाम अनाधृष्टि भी है, अपने सब भाइयोंमें वैसे ही विद्वान् और पराक्रमी हुए, जैसे देवताओंमें इन्द्र। वे भूमण्डलके चक्रवर्ती राजा थे
anādṛṣṭir abhūt teṣāṁ vidvān bhuvi tathaikarāṭ | ṛṣaceyur atha vikrānto devānām iva vāsavaḥ ||
বৈশম্পায়ন বললেন—তাদের মধ্যে ঋষচেয়ু, যিনি ‘অনাদৃষ্টী’ নামেও খ্যাত, পৃথিবীতে জ্ঞানী ও সক্ষম শাসক হলেন। তিনি একচ্ছত্র সম্রাট হন এবং পরাক্রমে দেবগণের মধ্যে বাসব (ইন্দ্র) যেমন, তেমনি ভ্রাতৃগণের মধ্যে শ্রেষ্ঠ হয়ে উঠলেন।
वैशम्पायन उवाच
The verse praises an ideal ruler as one who unites learning (vidvān) with courage (vikrānta) and rightful sovereignty (eka-rāṭ). Ethical kingship is portrayed as excellence in both wisdom and strength, comparable to Indra’s preeminence among the gods.
Vaiśampāyana is describing a figure named Ṛṣaceyu, also called Anādṛṣṭi, highlighting his status as a learned, valiant, and paramount ruler on earth, likening his prominence to Indra among the deities.