Previous Verse
Next Verse

Shloka 36

ययातेर्वानप्रस्थतपःस्वर्गारोहणम् | Yayāti’s Vānaprastha Austerities and Ascent to Heaven

(रहस्थेनां समाहूय न वर्दे्न च संस्पृशे: । वहस्व भार्या भद्रें ते यथाकाममवाप्स्यसि ।।) तुम्हारा कल्याण हो। इस शर्मिष्ठाको एकान्तमें बुलाकर न तो इससे बात करना और न इसके शरीरका स्पर्श ही करना। अब तुम विवाह करके इसे अपनी पत्नी बनाओ। इससे तुम्हें इच्छानुसार फलकी प्राप्ति होगी। वैशम्पायन उवाच एवमुक्तो ययातिस्तु शुक्र कृत्वा प्रदक्षिणम्‌ । शास्त्रोक्तविधिना राजा विवाहमकरोच्छुभम्‌,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! शुक्राचार्यके ऐसा कहनेपर राजा ययातिने उनकी परिक्रमा की और शास्त्रोक्त विधिसे मंगलमय विवाह-कार्य सम्पन्न किया

rahasthenām samāhūya na vardēn ca samspṛśeḥ | vahasva bhāryām bhadre te yathākāmam avāpsyasi || evam ukto yayātis tu śukraṁ kṛtvā pradakṣiṇam | śāstroktavidhinā rājā vivāham akaroc chubham ||

শুক্র বললেন—গোপনে তাকে ডেকে তার সঙ্গে কথা বলবে না, তার দেহও স্পর্শ করবে না। তোমার মঙ্গল হোক; ধর্মমতে তাকে পত্নীরূপে গ্রহণ কর—তার দ্বারা তুমি ইচ্ছিত ফল লাভ করবে। বৈশম্পায়ন বললেন—এ কথা শুনে যযাতি শুক্রের প্রদক্ষিণ করলেন এবং শাস্ত্রবিধি অনুসারে মঙ্গলময় বিবাহ সম্পন্ন করলেন।

रहस्थेनin secrecy / privately
रहस्थेन:
Karana
TypeNoun
Rootरहस्
FormNeuter, Instrumental, Singular
एनाम्her
एनाम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम् (एतद्-प्रातिपदिक)
FormFeminine, Accusative, Singular
समाहूयhaving called (summoned)
समाहूय:
Karma
TypeVerb
Rootसम् + आ + √ह्वा
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage), indeclinable (gerund)
not
:
TypeIndeclinable
Root
वदेनspeak
वदेन:
TypeVerb
Root√वद्
FormImperative, 2nd, Singular, Parasmaipada
and
:
TypeIndeclinable
Root
संस्पृशेःtouch
संस्पृशेः:
TypeVerb
Rootसम् + √स्पृश्
FormImperative, 2nd, Singular, Parasmaipada
वहस्वmarry / take (as wife)
वहस्व:
TypeVerb
Root√वह्
FormImperative, 2nd, Singular, Atmanepada
भार्याम्wife
भार्याम्:
Karma
TypeNoun
Rootभार्या
FormFeminine, Accusative, Singular
भद्रेO auspicious one / O good lady
भद्रे:
TypeAdjective
Rootभद्र
FormFeminine, Vocative, Singular
तेto you / for you
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Dative, Singular
यथाas / according to
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
कामम्desire / wish
कामम्:
Karma
TypeNoun
Rootकाम
FormMasculine, Accusative, Singular
अवाप्स्यसिyou will obtain
अवाप्स्यसि:
TypeVerb
Rootअव + √आप्
FormSimple Future (Luṭ), 2nd, Singular, Parasmaipada

वैशम्पायन उवाच

वैशम्पायन (Vaiśampāyana)
जनमेजय (Janamejaya)
ययाति (Yayāti)
शुक्राचार्य / शुक्र (Śukra, Śukrācārya)
शर्मिष्ठा (Śarmiṣṭhā)