Next Verse

Shloka 1

Āstīka-stuti at Janamejaya’s Sacrifice (आस्तीकस्तुतिः / यज्ञप्रशंसा)

नऔहा-<> ड-ऑ का पज्चाशत्तमो<्ध्याय: शृंगी ऋषिका परीक्षित्‌को शाप, तक्षकका काश्यपको लौटाकर छलसे परीक्षित्‌को डँसना और पिताकी मृत्युका वृत्तान्त सुनकर जनमेजयकी तक्षकसे बदला लेनेकी प्रतिज्ञा मन्त्रिण ऊचु. ततः स राजा राजेन्द्र स्कन्धे तस्य भुजड़मम्‌ | मुने: क्षुतक्षाम आसज्य स्वपुरं पुनराययौ,मन्त्री बोले--राजेन्द्र! उस समय राजा परीक्षित्‌ भूखसे पीड़ित हो शमीक मुनिके कंधेपर मृतक सर्प डालकर पुनः अपनी राजधानीमें लौट आये

Janamejaya uvāca: tataḥ sa rājā rājendraḥ skandhe tasya bhujagottamam | muneḥ kṣut-kṣāma āsajya svapuraṃ punar āyayau || mantriṇa ūcuḥ—rājendra! tasmin kāle rājā Parīkṣit kṣudhā-pīḍitaḥ Śamīka-muneḥ skandhe mṛtaka-sarpaṃ nikṣipya punaḥ svāṃ rājadhānīṃ pratyāgāt |

জনমেজয় বললেন—তখন সেই রাজা, হে রাজেন্দ্র, ক্ষুধায় কাতর হয়ে মুনির কাঁধে এক মৃত সাপ রেখে পুনরায় নিজের নগরে ফিরে গেল। মন্ত্রীরা বললেন—রাজেন্দ্র! সেই সময় রাজা পরীক্ষিত্ ক্ষুধাপীড়িত হয়ে শমীক মুনির কাঁধে মৃত সাপ রেখে আবার রাজধানীতে প্রত্যাবর্তন করেছিলেন।

ततःthen, thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
राजाking
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
राजेन्द्रO king of kings
राजेन्द्र:
TypeNoun
Rootराजेन्द्र
FormMasculine, Vocative, Singular
स्कन्धेon (the) shoulder
स्कन्धे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootस्कन्ध
FormMasculine, Locative, Singular
तस्यof him
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
भुजगम्snake
भुजगम्:
Karma
TypeNoun
Rootभुजग
FormMasculine, Accusative, Singular
मुनेःof the sage
मुनेः:
TypeNoun
Rootमुनि
FormMasculine, Genitive, Singular
क्षुत्by hunger
क्षुत्:
Karana
TypeNoun
Rootक्षुत्
FormFeminine, Instrumental, Singular
क्षामःemaciated, weakened
क्षामः:
TypeAdjective
Rootक्षाम
FormMasculine, Nominative, Singular
आसज्यhaving placed/fastened
आसज्य:
TypeVerb
Rootआ-√सञ्ज्
FormAbsolutive (Gerund), Parasmaipada
स्वपुरम्his own city
स्वपुरम्:
Karma
TypeNoun
Rootस्वपुर
FormNeuter, Accusative, Singular
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
आययौreturned/came
आययौ:
TypeVerb
Rootआ-√या
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada

जनमेजय उवाच

J
Janamejaya
P
Parīkṣit
Ś
Śamīka (sage)
D
dead serpent (mṛtaka-sarpa)
S
svapura (own city/capital)