Previous Verse
Next Verse

Shloka 27

Ādi Parva, Adhyāya 47 — Janamejaya’s Sarpa-satra: Vow, Preparation, and the Onset of the Serpent Offering

एवमुक्ता जरत्कारुर्भत्रा हृदयकम्पनम्‌,जब पतिने इस प्रकार हृदयमें कँपकँपी पैदा करनेवाली बात कही, तब उस घरमें स्थित वासुकिकी बहिन इस प्रकार बोली--'विप्रवर! मैंने अपमान करनेके लिये आपको नहीं जगाया था। आपके धर्मका लोप न हो जाय, यही ध्यानमें रखकर मैंने ऐसा किया है।” यह सुनकर क्रोधमें भरे हुए महातपस्वी ऋषि जरत्कारुने अपनी पत्नी नागकन्याको त्याग देनेकी इच्छा रखकर उससे कहा--“नागकन्ये! मैंने कभी झूठी बात मुँहसे नहीं निकाली है, अत: अवश्य जाऊँगा'

evam uktā jaratkārur bhartṛ-hṛdaya-kampanam | yadā patnī tathā vākyaṃ provāca hṛdaya-kampanam || tataḥ gṛha-sthitā vāsukeḥ bhaginī idaṃ vacanam abravīt— “vipravara! nāham avamānārthaṃ tvāṃ jāgarayām āsa; tava dharmasya lopo mā bhūd iti matvā mayā evam kṛtam.” iti śrutvā krodha-saṃpūrṇo mahā-tapā ṛṣiḥ jaratkāruḥ patnīṃ nāga-kanyāṃ tyaktum icchan uvāca— “nāga-kanye! nāhaṃ kadācit mṛṣā-vākyaṃ mukhān niḥsṛtam; tasmād avaśyaṃ gamiṣyāmi.”

স্বামীর হৃদয়-কাঁপানো কথা শুনে, সেই গৃহে উপস্থিত বাসুকির ভগিনী বলল— “হে বিপ্রবর! অপমান করার জন্য আমি আপনাকে জাগাইনি; কেবল এই ভেবে জাগিয়েছি যাতে আপনার ধর্ম লুপ্ত না হয়।” তা শুনে ক্রোধে পূর্ণ মহাতপস্বী জরৎকারু, স্ত্রীকে ত্যাগ করতে উদ্যত হয়ে বললেন— “হে নাগকন্যে! আমি কখনও মিথ্যা বলি না; অতএব আমি অবশ্যই প্রস্থান করব।”

एवम्thus
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
उक्ताhaving been spoken to / addressed
उक्ता:
TypeVerb
Rootवच्
Formक्त, Feminine, Nominative, Singular
जरत्कारुःJaratkāru (the sage)
जरत्कारुः:
Karta
TypeNoun
Rootजरत्कारु
FormMasculine, Nominative, Singular
भर्त्राby the husband
भर्त्रा:
Karana
TypeNoun
Rootभर्तृ
FormMasculine, Instrumental, Singular
हृदय-कम्पनम्heart-trembling (speech/thing)
हृदय-कम्पनम्:
Karma
TypeNoun
Rootहृदय + कम्पन
FormNeuter, Accusative, Singular

तक्षक उवाच

T
Takṣaka
J
Jaratkāru (ṛṣi)
V
Vāsuki
V
Vāsuki’s sister (Jaratkāru’s wife; Nāga maiden)