Previous Verse
Next Verse

Shloka 20

न जहीौ पुत्रशोकार्ता जरिता खाण्डवे सुतान्‌ । बभार चैतान्‌ संजातान्‌ स्ववृत्त्या स्‍्नेहविप्लवा,अंडेमें स्थित उन मुनियोंको यद्यपि मन्दपालने त्याग दिया था, तो भी वे त्यागने योग्य नहीं थे। अतः पुत्र-शोकसे पीड़ित हुई जरिताने खाण्डववनमें अपने पुत्रोंको नहीं छोड़ा। वह स्नेहसे विह्नल होकर अपनी तवृत्तिद्वारा उन नवजात शिशुओंका भरण-पोषण करती रही

Vaiśampāyana uvāca: na jahau putraśokārtā Jaritā Khāṇḍave sutān | babhāra caitān saṃjātān svavṛttyā snehaviplavā ||

বৈশম্পায়ন বললেন—সন্তান-শোকে কাতর জারিতা খাণ্ডববনে নিজের পুত্রদের পরিত্যাগ করেনি। মাতৃস্নেহে টলোমলো হয়ে সে নিজ উপায়ে সেই সদ্যজাতদের ধারণ করে লালন-পালন করতে লাগল, তাদেরকে পরিত্যক্ত বলে মানতে চাইল না।

not
:
TypeIndeclinable
Root
जहीौabandoned/left
जहीौ:
TypeVerb
Rootहा (जहाति)
FormPerfect (Liṭ), 3, singular, Parasmaipada
पुत्र-शोक-आर्ताafflicted by grief for (her) sons
पुत्र-शोक-आर्ता:
Karta
TypeAdjective
Rootआर्त (ppp of √ऋ/आर्द् in sense 'afflicted')
Formfeminine, nominative, singular
जरिताJaritā
जरिता:
Karta
TypeNoun
Rootजरिता (proper noun)
Formfeminine, nominative, singular
खाण्डवेin Khāṇḍava (forest)
खाण्डवे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootखाण्डव (proper noun)
Formneuter, locative, singular
सुतान्sons
सुतान्:
Karma
TypeNoun
Rootसुत
Formmasculine, accusative, plural
बभारsupported/bore/maintained
बभार:
TypeVerb
Root√भृ (भरति)
FormPerfect (Liṭ), 3, singular, Parasmaipada
and
:
TypeIndeclinable
Root
एतान्these
एतान्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
Formmasculine, accusative, plural
संजातान्newly born/produced
संजातान्:
Karma
TypeAdjective
Rootसंजात (ppp of √जन् with सम्-)
Formmasculine, accusative, plural
स्व-वृत्त्याby her own means/effort (lit. by her own livelihood/way)
स्व-वृत्त्या:
Karana
TypeNoun
Rootवृत्ति
Formfeminine, instrumental, singular
स्नेह-विप्लवाoverwhelmed by affection
स्नेह-विप्लवा:
Karta
TypeAdjective
Rootविप्लव
Formfeminine, nominative, singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
J
Jaritā
S
sons (sutāḥ)
K
Khāṇḍava forest