Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

खाण्डवप्रस्थप्रवेशः तथा इन्द्रप्रस्थनिर्माणवर्णनम् | Entry into Khāṇḍavaprastha and Description of Indraprastha’s Founding

को हि द्रुपदमासाद्य मित्र क्षत्त: सबान्धवम्‌ | न बुभूषेद्‌ भवेनार्थी गतश्रीरपि पार्थिव:,विदुर! कौन ऐसा राजा है, जिसकी सम्पत्ति नष्ट हो जानेपर भी बन्धु-बान्धवोंसहित द्रपदको मित्रके रूपमें पाकर जीना नहीं चाहेगा

ko hi drupadam āsādya mitra kṣattaḥ sabāndhavam | na bubhūṣed bhavenārthī gataśrīr api pārthivaḥ, vidura ||

ধৃতরাষ্ট্র বললেন—বিদুর, কোন রাজা—যদিও তার সৌভাগ্য লুপ্ত—প্রয়োজনে পীড়িত হয়ে, আত্মীয়স্বজনসহ দ্রুপদকে মিত্ররূপে পেলে বেঁচে থাকতে চাইবে না? এমন মৈত্রীই তো পুনরুদ্ধারের উপায়।

कःwho
कः:
Karta
TypePronoun
Rootकिम्
FormMasculine, Nominative, Singular
हिindeed
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
द्रुपदम्Drupada
द्रुपदम्:
Karma
TypeNoun
Rootद्रुपद
FormMasculine, Accusative, Singular
आसाद्यhaving approached/attained
आसाद्य:
TypeVerb
Rootआ + सद्
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral for gerund)
मित्रम्as a friend; friend
मित्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootमित्र
FormNeuter, Accusative, Singular
क्षत्तःO chamberlain (Vidura)
क्षत्तः:
Karta
TypeNoun
Rootक्षत्तृ
FormMasculine, Nominative, Singular
स-बान्धवम्together with (his) kinsmen
स-बान्धवम्:
Karma
TypeAdjective
Rootबान्धव
FormMasculine, Accusative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
बुभूषेत्would wish to live/be; would desire to exist
बुभूषेत्:
TypeVerb
Rootभू
FormVidhi-linga (optative), present-system (desiderative stem), Third, Singular, Parasmaipada
भवेनby you; with you
भवेन:
Karana
TypePronoun
Rootभवत्
FormMasculine, Instrumental, Singular
अर्थीseeking benefit; desirous (of gain)
अर्थी:
Karta
TypeAdjective
Rootअर्थिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
गत-श्रीःone whose prosperity has gone; ruined
गत-श्रीः:
Karta
TypeAdjective
Rootगतश्री
FormMasculine, Nominative, Singular
अपिeven
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
पार्थिवःking
पार्थिवः:
Karta
TypeNoun
Rootपार्थिव
FormMasculine, Nominative, Singular
विदुरO Vidura
विदुर:
TypeNoun
Rootविदुर
FormMasculine, Vocative, Singular

धृतराष्ट उवाच

D
Dhṛtarāṣṭra
V
Vidura
D
Drupada