Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

धृष्टद्युम्नेन समागतक्षत्रियगणगणना

Dhṛṣṭadyumna’s Enumeration of Assembled Kṣatriyas

ततः प्रतिनिवृत्त: स तया वध्वा सहानघ । कल्माषपादमासीनं ददर्श विजने वने,अनघ! तब वे अपनी पुत्रवधूके साथ आश्रमकी ओर लौटने लगे। इतनेमें ही मुनिने निर्जन वनमें बैठे हुए राजा कल्माषपादको देखा

tataḥ pratinivṛttaḥ sa tayā vadhvā sahānagha | kalmāṣapādam āsīnaṃ dadarśa vijane vane ||

তখন তিনি সেই নিষ্পাপ পুত্রবধূকে সঙ্গে নিয়ে ফিরে যেতে যেতে নির্জন অরণ্যে উপবিষ্ট রাজা কল্মাষপাদকে দেখতে পেলেন।

ततःthen/from there
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
Formtrue
प्रतिनिवृत्तःreturned/turned back
प्रतिनिवृत्तः:
Karta
TypeVerb
Rootप्रतिनिवृत्त
FormMasculine, Nominative, Singular, क्त (past passive participle)
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद् (स)
FormMasculine, Nominative, Singular
तयाwith her/by her
तया:
Karana
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Instrumental, Singular
वध्वाwith the bride/daughter-in-law
वध्वा:
Karana
TypeNoun
Rootवधू
FormFeminine, Instrumental, Singular
सहtogether with
सह:
TypeIndeclinable
Rootसह
Formtrue
अनघO sinless one
अनघ:
TypeNoun
Rootअनघ
FormMasculine, Vocative, Singular
कल्माषपादम्Kalmāṣapāda (proper name)
कल्माषपादम्:
Karma
TypeNoun
Rootकल्माषपाद
FormMasculine, Accusative, Singular
आसीनम्seated
आसीनम्:
TypeVerb
Rootआसीन
FormMasculine, Accusative, Singular, क्त (past passive participle)
ददर्शsaw
ददर्श:
TypeVerb
Rootदृश्
FormPerfect (लिट्), Third, Singular, Parasmaipada
विजनेin a lonely/deserted (place)
विजने:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootविजन
FormNeuter, Locative, Singular
वनेin the forest
वने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवन
FormNeuter, Locative, Singular
अनघO sinless one
अनघ:
TypeNoun
Rootअनघ
FormMasculine, Vocative, Singular

गन्धर्व उवाच

गन्धर्व (Gandharva, speaker)
कल्माषपाद (Kalmāṣapāda, king)
वधू (daughter-in-law)
विजन् वन (solitary forest)
आश्रम (āśrama, implied by context)