Shloka 115
Śrī Kāmākṣī–Mahātripurasundarī: Immanence of Śakti and Cosmic Administration
Lalitopākhyāna
Devanagari script
स्नात्वा कंपातरङ्गिण्यां दृष्ट्वा देवीं च पावनीम् / पञ्चतीर्थे ततः स्नात्वा देव्या कौसल्यया नृपः
Transliteration
snātvā kaṃpātaraṅgiṇyāṃ dṛṣṭvā devīṃ ca pāvanīm / pañcatīrthe tataḥ snātvā devyā kausalyayā nṛpaḥ
Translation
কম্পা-তরঙ্গিণীতে স্নান করে পবিত্রী দেবীর দর্শন করে, পরে পঞ্চতীর্থে স্নান করে রাজা দেবী কৌসল্যার সহিত রইল।
Word by Word
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषणम्)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive), धातु: स्ना, अर्थे: स्नानं कृत्वा
कंपातरङ्गिण्याम्in the Kampā river
कंपातरङ्गिण्याम्:
Adhikaraṇa (अधिकरणम्)
TypeNoun
Rootकंपा-तरङ्गिणी (प्रातिपदिक; कंपा + तरङ्गिणी)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: कंपायाः तरङ्गिणी = ‘river of Kampā’
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषणम्)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive), धातु: दृश्, अर्थे: दर्शनं कृत्वा
देवीम्the goddess
देवीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन
चand
च:
Sambandha/Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
पावनीम्purifying
पावनीम्:
Viśeṣaṇa (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootपावनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (qualifier) देवीम् प्रति
पञ्चतीर्थेat the Pañcatīrtha (five-ford place)
पञ्चतीर्थे:
Adhikaraṇa (अधिकरणम्)
TypeNoun
Rootपञ्च-तीर्थ (प्रातिपदिक; पञ्च + तीर्थ)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन; द्विगु-समास: पञ्च तीर्थानि यस्मिन्
ततःthen/thereafter
ततः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, काल/क्रमवाचक (adverb of sequence)
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषणम्)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive), धातु: स्ना
देव्याby/with the goddess
देव्या:
Sahakāraka/Instrument (करणम्)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया विभक्ति (Instrumental/करण), एकवचन
कौसल्ययाby/with Kausalyā
कौसल्यया:
Sahakāraka/Instrument (करणम्)
TypeNoun
Rootकौसल्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया विभक्ति (Instrumental/करण), एकवचन; ‘कौसल्या’ नाम
नृपःthe king
नृपः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति (Nominative/कर्ता), एकवचन