Shloka 69
Mantrarāja-sādhana Prakāra & Tripurā/Lalitā–Kāmākṣī Tattva
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
मूर्ते च गङ्गायमुने तत्र सेवार्थमागते / तिस्रः कोट्योर्ऽधकोटी च या यास्तीर् थाधिदेवताः
Transliteration
mūrte ca gaṅgāyamune tatra sevārthamāgate / tisraḥ koṭyor'dhakoṭī ca yā yāstīr thādhidevatāḥ
Translation
গঙ্গা ও যমুনা যখন মূর্ত হয়ে সেখানে সেবার জন্য এলেন, তখন যত যত তীর্থের অধিদেবী ছিলেন—তিন কোটি ও অর্ধকোটি—তাঁরাও সকলেই সমাগত হলেন।
Word by Word
मूर्तेO embodied ones
मूर्ते:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमूर्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), सम्बोधन/प्रथमा (Vocative/Nominative), द्विवचन (Dual); गङ्गायमुने इत्यस्य विशेषणम् (addressing the two as embodied forms)
चand
च:
Avyaya (अव्यय-प्रयोग)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
गङ्गायमुनेO Gaṅgā and Yamunā
गङ्गायमुने:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootगङ्गा-यमुना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), सम्बोधन/प्रथमा (Vocative/Nominative), द्विवचन (Dual); समासः—द्वन्द्वः (गङ्गा + यमुना)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb of place)
सेवार्थम्for the purpose of service
सेवार्थम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeNoun
Rootसेवा-अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), द्वितीया विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); समासः—तत्पुरुषः (सेवायाः अर्थः)
आगतेhaving come
आगते:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootआ-गम् (धातु)
Formकृदन्त—क्त (past passive participle) 'आगत'; स्त्रीलिङ्ग (f.), सम्बोधन/प्रथमा (Vocative/Nominative), द्विवचन (Dual); गङ्गायमुने इत्यस्य विशेषणम्
तिस्रःthree
तिस्रः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootत्रि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); संख्या-विशेषणम्
कोट्यःcrores
कोट्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकोटि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
अर्धकोटीhalf a crore
अर्धकोटी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअर्ध-कोटि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); समासः—तत्पुरुषः (कोट्याः अर्धम्)
चand
च:
Avyaya (अव्यय-प्रयोग)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
याwhich/whatever (f. pl.)
या:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); सम्बन्धक सर्वनाम (relative pronoun)
याःall those which
याः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); पुनरुक्ति—'या याः' = 'all those which'
तीर्थाधिदेवताःpresiding deities of the tīrthas
तीर्थाधिदेवताः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतीर्थ-अधि-देवता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); समासः—तत्पुरुषः (तीर्थस्य अधिदेवताः)