Shloka 8
ललितोपाख्याने मन्त्रतारतम्यकथनम्
Hierarchy of Mantras in the Lalitopākhyāna
Devanagari script
तेभ्यः श्यामामनुवरा विशिष्टा इल्वलान्तक / तेभ्यो ऽपि ललितामन्त्रा दशभेदविभेदिताः
Transliteration
tebhyaḥ śyāmāmanuvarā viśiṣṭā ilvalāntaka / tebhyo 'pi lalitāmantrā daśabhedavibheditāḥ
Translation
হে ইল্বলান্তক! তাদের থেকেও শ্যামার শ্রেষ্ঠ মনু বিশেষ; আর তাদের থেকেও ললিতার মন্ত্র দশ প্রকার ভেদে বিভক্ত।
Word by Word
तेभ्यःfrom those
तेभ्यः:
अपादान (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः (5th/Ablative), बहुवचनम्; सर्वनाम
श्यामामनुवराःthe excellent Manus of Shyama
श्यामामनुवराः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्यामा + मनु + वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), बहुवचनम्; तत्पुरुषः (श्यामायाः मनवः वराः/श्रेष्ठाः)
विशिष्टाःdistinguished
विशिष्टाः:
विशेषण (Adjective of श्यामामनुवराः)
TypeAdjective
Rootविशिष्ट (वि+शिष् धातु, क्त-प्रत्यय; कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), बहुवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) ‘distinguished’
इल्वलान्तकO slayer of Ilvala
इल्वलान्तक:
सम्बोधन (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootइल्वल + अन्तक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (इल्वलस्य अन्तकः)
तेभ्यःfrom those
तेभ्यः:
अपादान (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः (5th/Ablative), बहुवचनम्; सर्वनाम
अपिalso/even
अपि:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle) ‘also/even’
ललितामन्त्राःLalita-mantras
ललितामन्त्राः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootललिता + मन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), बहुवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (ललितायाः मन्त्राः)
दशभेदविभेदिताःclassified into ten divisions
दशभेदविभेदिताः:
विशेषण (Adjective of ललितामन्त्राः)
TypeAdjective
Rootदश + भेद + विभेदित (वि+भिद् धातु, क्त; कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), बहुवचनम्; तत्पुरुष-समासः (दशभेदैः विभेदिताः); क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP)