Shloka 74
Viśukra–Viṣaṅga-vadha (The Slaying of Viśukra and Viṣaṅga) — Lalitopākhyāna
Devanagari script
महासुरास्त्रमुद्दामं व्यसृजद्भण्डदानवः / ततः सहस्रशो जाता महाकाया महाबलाः
Transliteration
mahāsurāstramuddāmaṃ vyasṛjadbhaṇḍadānavaḥ / tataḥ sahasraśo jātā mahākāyā mahābalāḥ
Translation
তখন ভণ্ড নামক দানব ভয়ংকর মহাসুরাস্ত্র নিক্ষেপ করল। সেই অস্ত্র থেকে সহস্র সহস্র মহাকায়, মহাবলী অসুর জন্ম নিল।
Word by Word
महासुरास्त्रम्the great demon-weapon
महासुरास्त्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमहासुर + अस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (महासुराणाम् अस्त्रम्)
उद्दामम्unrestrained, fierce
उद्दामम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootउद्दाम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (महासुरास्त्रम्)
व्यसृजत्released, discharged
व्यसृजत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसृज् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; उपसर्गः वि-
भण्डदानवःthe demon Bhaṇḍa
भण्डदानवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभण्ड + दानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (भण्डः दानवः)
ततःthen, from that
ततः:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-प्रकारः: अव्यय-क्रियाविशेषणम् (ablatival adverb: 'thereupon/from that')
सहस्रशःby the thousand, in thousands
सहस्रशः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसहस्रशस् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारः: संख्यावाचक-क्रियाविशेषणम् (distributive adverb: 'by thousands')
जाताःwere born/arose
जाताः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्तरि प्रयोगे 'born/arisen'
महाकायाःhuge-bodied
महाकायाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहाकाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारयः (महान् कायः येषाम्/महान् कायः) विशेषणम् (जाताः)
महाबलाःvery strong
महाबलाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहाबल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारयः (महद् बलम्) विशेषणम् (जाताः)