Shloka 141
Viśukra–Viṣaṅga-vadha (The Slaying of Viśukra and Viṣaṅga) — Lalitopākhyāna
Devanagari script
अथैकशेषं तं दुष्टं निहताशेषबान्धवम् / क्रोधेन प्रज्वलन्तं च जगद्विप्लवकारिणम्
Transliteration
athaikaśeṣaṃ taṃ duṣṭaṃ nihatāśeṣabāndhavam / krodhena prajvalantaṃ ca jagadviplavakāriṇam
Translation
তখন সেই দুষ্ট একাই অবশিষ্ট রইল—যার সকল আত্মীয় নিহত—এবং যে ক্রোধে জ্বলতে জ্বলতে জগতের বিপ্লব ঘটাতে উদ্যত ছিল।
Word by Word
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध/प्रसङ्ग)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रमसूचक (then)
एक-शेषम्the sole remaining
एक-शेषम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootएक + शेष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन; कर्मधारयः (एकः शेषः) — Accusative singular (the sole remaining)
तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन — Accusative singular
दुष्टम्wicked
दुष्टम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootदुष्ट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन — Accusative singular (wicked)
निहत-अशेष-बान्धवम्whose all relatives were slain
निहत-अशेष-बान्धवम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootनिहत (कृदन्त; नि+हन्) + अशेष + बान्धव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (अशेषाः बान्धवाः येन निहताः सः) — Accusative singular (whose all kinsmen were slain)
क्रोधेनwith anger
क्रोधेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootक्रोध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया विभक्ति; एकवचन — Instrumental singular (by/with anger)
प्रज्वलन्तम्blazing
प्रज्वलन्तम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootप्र + ज्वल् (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ/शानच्); पुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन — Present active participle, accusative singular (blazing)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction: and)
जगत्-विप्लव-कारिणम्world-destroying/causing upheaval
जगत्-विप्लव-कारिणम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootजगत् + विप्लव + कारिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन; षष्ठी/कर्म-तत्पुरुषः (जगतः विप्लवः यस्य/येन क्रियते सः) — Accusative singular (causing upheaval of the world)