Shloka 105
भण्डासुरस्य मन्त्रणा
Bhaṇḍāsura’s War-Counsel against Lalitā
Devanagari script
पलायितं रणेवीरमनुसर्त्तुमनौचिती / इति ताः समरान्नित्यास्तस्मिन्काले व्यरंसिषुः
Transliteration
palāyitaṃ raṇevīramanusarttumanaucitī / iti tāḥ samarānnityāstasminkāle vyaraṃsiṣuḥ
Translation
‘যুদ্ধে পলায়িত বীরকে অনুসরণ করা অনুচিত’—এই বলে নিত্যারা সেই সময় সমর থেকে বিরত হল।
Word by Word
पलायितम्the one who fled
पलायितम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootपलायि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; ‘fleeing/one who fled’ (object)
रणेin battle
रणे:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी एकवचन
वीरम्the hero
वीरम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; apposition to पलायितम्
अनुसर्तुम्to pursue
अनुसर्तुम्:
प्रयोजन (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootअनु-सर् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), ‘to pursue/follow’
अनौचिती(it is) improper
अनौचिती:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअनौचिती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; abstract noun ‘impropriety’ (as predicate)
इतिthus
इति:
सम्बन्ध (Quotative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/वाक्यसमाप्ति-अव्यय (quotative particle)
ताःthey (those women)
ताः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन; pronoun referring to the Nityās
समरात्from the battle
समरात्:
अपादान (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootसमर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी एकवचन; ‘from battle’
नित्याःthe Nityās
नित्याः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनित्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन; proper group-name
तस्मिन्at that
तस्मिन्:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी एकवचन
कालेtime
काले:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी एकवचन
व्यरंसिषुःwithdrew/desisted
व्यरंसिषुः:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-रंस्/रंस् (धातु)
Formलिट् (परोक्शभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; ‘desisted/withdrew’ (contextual)