Sutra 61
Devanagari script
एकरूपं चात्र हिरण्यं पूर्वनिखातं प्रेताङ्गं प्रेतशिशुर्वा यत्र निहितः स्यात्ततो हिरण्यमस्य दर्शयेदत्यल्पमिति च ब्रूयात् ॥ कZ_०५.२.६१ ॥
Transliteration
ekarūpaṃ cātra hiraṇyaṃ pūrvanikhātaṃ pretāṅgaṃ pretaśiśurvā yatra nihitaḥ syāttato hiraṇyamasya darśayedatyalpamiti ca brūyāt
Translation
আর সেখানে একই ধরনের সোনা আগে থেকেই পুঁতে রাখবে—যেখানে কোনো মৃতদেহের অঙ্গ বা মৃত শিশু রাখা আছে; তারপর সেই স্থান থেকে তাকে সোনা দেখিয়ে বলবে, ‘এটা খুবই কম।’
Word by Word
एकरूपम्of one uniform appearance; identical-looking
एकरूपम्:
TypeAdjective
Rootएक-रूप
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; विशेषणम् (हिरण्यम् इत्यस्य)
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
अत्रhere; in this case
अत्र:
TypeIndeclinable (Adverb)
Rootअत्र
Formदेशवाचक-अव्ययम्
हिरण्यम्gold; treasure
हिरण्यम्:
TypeNoun
Rootहिरण्य
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्
पूर्वनिखातम्previously buried
पूर्वनिखातम्:
TypeAdjective (PPP)
Rootपूर्व-निखात
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; कृदन्तः (निखात = √खन् ‘to dig’ with नि-, क्त) विशेषणम् (हिरण्यम्)
प्रेताङ्गम्a corpse-part; limb(s) of a dead person
प्रेताङ्गम्:
TypeNoun
Rootप्रेत-अङ्ग
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; विकल्पे (… वा)
प्रेतशिशुःa dead infant
प्रेतशिशुः:
TypeNoun
Rootप्रेत-शिशु
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; विकल्पे (… वा)
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
यत्रwhere
यत्र:
TypeIndeclinable (Relative adverb)
Rootयत्र
Formसम्बन्धबोधक-अव्ययम् (यत्र… तत्र/ततः)
निहितःplaced; deposited; laid (there)
निहितः:
TypeVerb-derived (PPP used adjectivally)
Rootनि-√धा (निधा)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; कृदन्तः क्त; (प्रेतशिशुः इत्यस्य विशेषणम्)
स्यात्may be; should be (found to be)
स्यात्:
TypeVerb
Root√अस्
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
ततःthereupon; from that (place/point)
ततः:
TypeIndeclinable (Adverb)
Rootततः
Formअपादान/क्रमवाचक-अव्ययम्
हिरण्यम्gold; treasure
हिरण्यम्:
TypeNoun
Rootहिरण्य
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम् (कर्म)
अस्यof him; his
अस्य:
TypePronoun
Rootइदम्
Formषष्ठी एकवचनम् (पुं/नपुंसक)
दर्शयेत्should show; should cause to be seen
दर्शयेत्:
TypeVerb
Root√दृश्
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; causative sense in context ‘make (him) see/show’
अति-अल्पम्very little; extremely small (amount)
अति-अल्पम्:
TypeAdjective
Rootअति-अल्प
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; (इति-उक्तेः विषयः)
इतिthus; saying ‘…’
इति:
TypeQuotative particle
Rootइति
Formउक्त्यवधारणार्थक-अव्ययम्
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
ब्रूयात्should say; should declare
ब्रूयात्:
TypeVerb
Root√ब्रू
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
Entities Mentioned
H
hiraṇya (gold)P
preta (corpse/dead)FAQs
It primes the target to invest more (money/effort) for a larger payoff, deepening self-incrimination and dependence.
To amplify dread and taboo, making the target more compliant and less likely to seek outside scrutiny.