Sutra 24
Devanagari script
यावदश्वरथद्विपानां युद्धसम्बाधन्ं न कुर्यात्तावदावापः कार्यः ॥ कZ_१०.५.२४ ॥
Transliteration
yāvadaśvarathadvipānāṃ yuddhasambādhanṃ na kuryāttāvadāvāpaḥ kāryaḥ
Translation
‘আবাপ’ ততটাই করা উচিত, যতটা করলে ঘোড়া, রথ ও হাতির মধ্যে যুদ্ধক্ষেত্রে ভিড়/জট সৃষ্টি না হয়।
Word by Word
यावत्as long as; until
यावत्:
TypeIndeclinable
Rootयावत्
Formअव्ययम्; यावत् = यावद्-पर्यन्तम् (सीमा/काल-परिमाणे)
अश्वhorse; cavalry
अश्व:
TypeNoun
Rootअश्व
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा/षष्ठी? (समासे पूर्वपदम्)
रथchariot
रथ:
TypeNoun
Rootरथ
Formपुंलिङ्ग; (समासे पूर्वपदम्)
द्विपelephant
द्विप:
TypeNoun
Rootद्विप
Formपुंलिङ्ग; (समासे पूर्वपदम्)
आनाम्of (the forces of) horses, chariots, and elephants
आनाम्:
TypeNoun (genitive plural ending)
Root(अश्व-रथ-द्विप)
Formषष्ठी बहुवचनम्; अश्व-रथ-द्विपानाम् = ‘of horses, chariots, and elephants’ (समाहार/इतरेतर-द्वन्द्वे बहुवचन-प्रयोगः)
युद्धbattle; fighting
युद्ध:
TypeNoun
Rootयुध्
Formनपुंसकलिङ्ग; (समासे पूर्वपदम्)
सम्बाधनम्congestion; obstruction; crowding (in battle)
सम्बाधनम्:
TypeNoun
Rootसम् + बाध्
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचनम् (कर्म); ‘सम्बाधन’ = संकीर्णीकरण/अवरोध/भीड-उत्पादनम्
नnot
न:
TypeParticle
Rootन
Formनिषेधार्थक-अव्ययम्
कुर्यात्should do; should cause/make
कुर्यात्:
TypeVerb
Rootकृ
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; ‘(he/one) should do/make’
तावत्so long; until then
तावत्:
TypeIndeclinable
Rootतावत्
Formअव्ययम्; तावत् = तावद्-पर्यन्तम् (correlative to यावत्)
आवापःfilling/earthwork; a filled-in passage or embankment
आवापः:
TypeNoun
Rootआवाप
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचनम्; ‘आवाप’ = (खात/खड्ड/गर्त) भराव/पूरण-प्रकारः; here: a filled-in pit/embankment-like filling used to make passage firm
कार्यःmust be made; should be constructed
कार्यः:
TypeVerbal adjective (gerundive)
Rootकृ
Formकृत्य-प्रत्ययान्त (यत्/ण्यत्-भावः); पुंलिङ्ग प्रथमा एकवचनम्; ‘कार्यः’ = कर्तव्यः (to be done/made)
Entities Mentioned
A
aśva (horses)R
ratha (chariots)D
dvipa (elephants)FAQs
Do not over-pack the formation; preserve maneuver space so major arms do not block one another.