Sutra 14
Devanagari script
कन्यामन्यां दर्शयित्वान्यां प्रयच्छतः शत्यो दण्डस्तुल्यायाम् हीनायां द्विगुणः ॥ कZ_०४.१२.१४ ॥
Transliteration
kanyām anyāṃ darśayitvā anyāṃ prayacchataḥ śatyo daṇḍas tulyāyām; hīnāyāṃ dviguṇaḥ
Translation
এক কন্যা দেখিয়ে অন্য কন্যা দিলে—বদলি কন্যা সমান মর্যাদার হলে দণ্ড একশো পণ; আর নীচতর হলে দণ্ড দ্বিগুণ।
Word by Word
कन्याम्a maiden / the bride (accusative)
कन्याम्:
TypeNoun
Rootकन्या
Formस्त्रीलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया
अन्याम्another (different)
अन्याम्:
TypePronoun/Adjective
Rootअन्य
Formस्त्रीलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; ‘कन्याम्’ इत्यस्य विशेषणम्
दर्शयित्वाhaving shown
दर्शयित्वा:
TypeVerb (absolutive)
Rootदृश्
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), परस्मैपदी; ‘having shown’
अन्याम्another (one)
अन्याम्:
TypePronoun/Adjective
Rootअन्य
Formस्त्रीलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; ‘(कन्याम्)’ इति अध्याहार्य
प्रयच्छतः(the two) give / hand over
प्रयच्छतः:
TypeVerb
Rootप्र-यम्
Formलट्, परस्मैपद, तृतीयपुरुष, द्विवचन; ‘(तौ) प्रयच्छतः’ = ‘they give/hand over’ (two persons)
शतयोःof two hundreds (i.e., two hundred [as the fine])
शतयोः:
TypeNumeral (Noun)
Rootशत
Formनपुंसकलिङ्ग, द्विवचन, षष्ठी/सप्तमी (प्रयोगे ‘दण्डः शतयोः’ = ‘fine of two hundreds’ इति षष्ठी-सम्बन्धः)
दण्डःthe fine / penalty
दण्डः:
TypeNoun
Rootदण्ड
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा
तुल्यायाम्in the case of an equal (one)
तुल्यायाम्:
TypeAdjective
Rootतुल्य
Formस्त्रीलिङ्ग, एकवचन, सप्तमी; ‘(कन्यायाम्) तुल्यायाम्’ = ‘when (the girl) is of equal (status/value)’
हीनायाम्in the case of an inferior (one)
हीनायाम्:
TypeAdjective
Rootहीन
Formस्त्रीलिङ्ग, एकवचन, सप्तमी; ‘(कन्यायाम्) हीनायाम्’ = ‘when (the girl) is inferior’
द्विगुणःdouble (in amount)
द्विगुणः:
TypeAdjective
Rootद्वि-गुण
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; ‘दण्डः (भवति) द्विगुणः’
Entities Mentioned
M
maiden shownM
maiden deliveredO
offender (guardian/broker/family)FAQs
The harm is treated as greater when the substitution worsens the match (status/quality), so the penalty scales with the severity of misrepresentation.