Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 38

विवादपदेषु चैषां यावन्तः पणा दण्डास्तावती रात्रीः क्षपणाभिषेकाग्निकार्यमहाकच्छवर्धनानि राज्ञश्चरेयुः ॥ कZ_०३.१६.३८ ॥

vivādapadeṣu caiṣāṃ yāvantaḥ paṇā daṇḍāstāvatī rātrīḥ kṣapaṇābhiṣekāgnikāryamahākacchavardhanāni rājñaś careyuḥ

আর এদের বিবাদিত বিষয়ে, যত পণ দণ্ড নির্ধারিত হবে, তত রাত তারা রাজার নির্দেশ অনুযায়ী ক্ষপণ, অভিষেক, অগ্নিকার্য ও মহাকচ্ছবর্ধন—এই ব্রত/অনুষ্ঠান (প্রায়শ্চিত্ত) পালন করবে।

विवादपदेषुin the matters/grounds of dispute (in dispute-cases)
विवादपदेषु:
TypeNoun
Rootविवादपद
Formनपुंसकलिङ्ग; बहुवचन; सप्तमी; (विवादस्य पदम् = विवादपदम्) तस्मिन्—‘विवादपदेषु’
and
:
TypeParticle
Root
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
एषाम्of these
एषाम्:
TypePronoun
Rootइदम्
Formषष्ठी; बहुवचन; (पुं/नपुं) सर्वनाम; ‘of these (persons/parties)’
यावन्तःas many as
यावन्तः:
TypePronoun
Rootयावत्
Formपुंलिङ्ग; बहुवचन; प्रथमा; परिमाणवाचक-संबन्ध (‘as many as’)
पणाःpaṇas (monetary units)
पणाः:
TypeNoun
Rootपण
Formपुंलिङ्ग; बहुवचन; प्रथमा; द्रव्य-परिमाणवाचक
दण्डाःfines/penalties
दण्डाः:
TypeNoun
Rootदण्ड
Formपुंलिङ्ग; बहुवचन; प्रथमा; दण्ड-रूप-शास्ति
तावतीःthat many
तावतीः:
TypePronoun/Adjective
Rootतावत्
Formस्त्रीलिङ्ग; बहुवचन; प्रथमा; परिमाण-साम्य (‘so many/that many’)
रात्रीःnights (as a measure of time)
रात्रीः:
TypeNoun
Rootरात्रि
Formस्त्रीलिङ्ग; बहुवचन; द्वितीया; काल-परिमाण
क्षपणthe Kṣapaṇa (ascetic, esp. Jaina)
क्षपण:
TypeNoun
Rootक्षपण
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा; (समासाङ्ग)
अभिषेकconsecration (rite)
अभिषेक:
TypeNoun
Rootअभिषेक
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा; (समासाङ्ग)
अग्निकार्यfire-ritual/oblation duty
अग्निकार्य:
TypeNoun
Rootअग्निकार्य
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा; (अग्नेः कार्यम्)
महाकच्छMahākaccha (a region/locality)
महाकच्छ:
TypeNoun
Rootमहाकच्छ
Formस्त्रीलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा; (महती कच्छा)
वर्धनानिprosperity-promoting observances/augmentations
वर्धनानि:
TypeNoun
Rootवर्धन
Formनपुंसकलिङ्ग; बहुवचन; प्रथमा; ‘वर्धन’ = वृद्धि/उत्सव/समृद्धि-कारक-क्रिया (context-dependent)
राज्ञःof the king
राज्ञः:
TypeNoun
Rootराजन्
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; षष्ठी; ‘of the king’
and
:
TypeParticle
Root
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
चरेयुःshould be observed/performed
चरेयुः:
TypeVerb
Rootचर्
Formलिङ् (विधिलिङ्); परस्मैपदम्; प्रथमपुरुष; बहुवचन; धातु: चर् (चरति)
K
king (rājā)
K
Kṣapaṇa
A
Abhiṣeka-observants
A
Agnikārya-observants
M
Mahākacchavardhana-observants

FAQs

A standard conversion rule: monetary liability is mapped to a measurable non-monetary sanction (nights of observance), enabling predictable and enforceable penalties even for groups where monetary collection is impractical or socially sensitive.

To constrain discretion and prevent arbitrary ‘religious’ punishments; the state recognizes certain penances and ties them to quantified liability under royal authority.